Przejdź do treści

Urlop wychowawczy zaraz po macierzyńskim. Warunki i wniosek

Autor:
Rodzice unoszący niemowlę ubrane w żółtą koszulkę podczas zabawy w plenerze
Hilal Diken/Pexels

Kończy się urlop macierzyński albo rodzicielski, a powrót do pracy wydaje się jeszcze zbyt szybki? Urlop wychowawczy zaraz po macierzyńskim lub rodzicielskim pozwala zostać z dzieckiem w domu dłużej, ale wymaga spełnienia określonych warunków i terminowego złożenia wniosku. Warto sprawdzić formalności, zanim skończy się obecny urlop, aby pomiędzy kolejnymi okresami nieobecności nie powstała nieplanowana przerwa.

Przed podjęciem decyzji dobrze też uporządkować terminy wcześniejszych urlopów. Pomóc może kalkulator urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego, który ułatwia ustalenie, kiedy kończy się okres pobierania świadczeń.

Podsumowanie:

  • Na urlop wychowawczy można przejść bezpośrednio po urlopach związanych z narodzinami dziecka.
  • Wymagany jest co najmniej 6-miesięczny łączny staż zatrudnienia.
  • Wniosek składa się pracodawcy co najmniej 21 dni przed rozpoczęciem urlopu.
  • Urlop wychowawczy jest co do zasady bezpłatny i może zostać podzielony maksymalnie na 5 części.

Czy można przejść na urlop wychowawczy zaraz po macierzyńskim?

Tak, można przejść na urlop wychowawczy bezpośrednio po urlopie macierzyńskim lub rodzicielskim. Pracownik nie musi wracać do pracy choćby na jeden dzień pomiędzy tymi okresami. Kluczowe jest jednak zachowanie terminu złożenia wniosku o wychowawcze.

W praktyce częściej urlop wychowawczy rozpoczyna się po wykorzystaniu urlopu rodzicielskiego. Sam urlop macierzyński jest związany z urodzeniem dziecka i co do zasady rozpoczyna się jeszcze przed porodem albo w dniu porodu. Urlop rodzicielski jest kolejnym uprawnieniem, które może nastąpić po macierzyńskim. Dopiero później rodzic może zdecydować, czy chce korzystać z bezpłatnego urlopu wychowawczego.

Jeżeli przykładowo urlop rodzicielski kończy się 30 czerwca, wychowawcze może zacząć się 1 lipca. Wniosek należy wtedy złożyć najpóźniej 10 czerwca, czyli 21 dni przed planowanym początkiem urlopu. Dobrze nie zostawiać tego na ostatnią chwilę, szczególnie gdy dokumenty trzeba uzupełnić o dodatkowe oświadczenia.

Oszczędzaj w klubie 😎

🔥 -5% na pierwsze zamówienie
🔥 Każda złotówka to 1 punkt
🔥 30-dniowe prawo zwrotu
🔥 Tania dostawa

Odbierz swoje 10 punktów
Dziecko w aucie bawi się swoją zabawką

Kto może skorzystać z urlopu wychowawczego?

Najważniejszy warunek to co najmniej sześciomiesięczny staż zatrudnienia. Chodzi o łączny okres zatrudnienia, a nie wyłącznie czas przepracowany u obecnego pracodawcy. Do stażu mogą więc wliczać się poprzednie umowy o pracę u innych pracodawców.

Urlop wychowawczy przysługuje pracownikowi zatrudnionemu na podstawie umowy o pracę. Nie jest natomiast standardowym uprawnieniem osoby pracującej wyłącznie na umowie zlecenia, umowie o dzieło czy w ramach działalności gospodarczej.

Wychowawcze służy sprawowaniu osobistej opieki nad dzieckiem. Mogą korzystać z niego mama albo tata, a w określonych sytuacjach rodzice mogą korzystać z urlopu równocześnie. Warto przy tym pamiętać, że wspólne korzystanie nie zwiększa ogólnego limitu przewidzianego dla rodziny.

Przy planowaniu dłuższej przerwy od pracy warto również uporządkować codzienną opiekę nad dzieckiem. Organizery na pieluchy pozwalają trzymać zapas pieluszek i kosmetyków w jednym miejscu.

Torby dla mamy na dokumenty i rzeczy dziecka

Czy przed wychowawczym trzeba wykorzystać urlop rodzicielski lub wypoczynkowy?

Nie ma obowiązku wykorzystania całego urlopu rodzicielskiego przed rozpoczęciem wychowawczego. Rodzic może zdecydować, że po macierzyńskim nie będzie korzystać z rodzicielskiego w pełnym zakresie albo że po rodzicielskim przejdzie od razu na wychowawcze.

Nie trzeba też obowiązkowo wykorzystywać urlopu wypoczynkowego pomiędzy urlopem rodzicielskim a wychowawczym. To dwa różne uprawnienia i pełnią inną funkcję. Urlop wypoczynkowy jest płatnym czasem odpoczynku, natomiast wychowawczy ma umożliwić osobistą opiekę nad dzieckiem i co do zasady pozostaje bezpłatny.

Decyzję o kolejności warto przemyśleć, ponieważ urlop wychowawczy może wpłynąć na wymiar urlopu wypoczynkowego w roku powrotu do pracy.

Ile trwa urlop wychowawczy i do kiedy można go wykorzystać?

Łączny wymiar urlopu wychowawczego wynosi maksymalnie 36 miesięcy. To odpowiedź na częste pytanie: macierzyński i wychowawczy, ile trwa całość? Nie da się jednak podać jednej liczby dla każdej rodziny, ponieważ długość macierzyńskiego i rodzicielskiego zależy między innymi od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie, a wychowawcze można wykorzystać elastycznie.

Co do zasady jeden miesiąc z puli urlopu wychowawczego jest wyłącznym prawem drugiego rodzica. Oznacza to, że jeden rodzic zwykle może wykorzystać maksymalnie 35 miesięcy, a pozostały miesiąc jest przeznaczony dla drugiego. Ustawa przewiduje wyjątki, między innymi w szczególnych sytuacjach rodzinnych, dlatego warto sprawdzić swoją sytuację indywidualnie w kadrach lub w przepisach prawa pracy.

Urlop można podzielić maksymalnie na pięć części. Nie trzeba więc od razu decydować się na długą nieobecność. Przykładowo rodzic może wykorzystać osiem miesięcy po rodzicielskim, wrócić do pracy, a następnie skorzystać z kolejnej części, gdy dziecko zacznie chorować po pójściu do żłobka.

Urlop wychowawczy można wykorzystać najpóźniej do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat. Jeśli dziecko kończy 6 lat w maju, uprawnienie nie wygasa w dniu urodzin, lecz wraz z końcem tego roku.

Jeśli podczas nieobecności rodzica karmienie przejmuje również druga bliska osoba, odpowiednio dobrane butelki do karmienia mogą ułatwić organizację posiłków dziecka.

Butelki do karmienia przy organizowaniu opieki

Wniosek o urlop wychowawczy po macierzyńskim

Wniosek składa się pracodawcy, w postaci papierowej albo elektronicznej, nie później niż 21 dni przed rozpoczęciem urlopu. Pracodawca powinien uwzględnić prawidłowo złożony wniosek, jeśli pracownik spełnia ustawowe warunki.

Dokument powinien zawierać przede wszystkim:

  • imię i nazwisko pracownika,
  • imię i nazwisko oraz datę urodzenia dziecka,
  • wskazanie daty rozpoczęcia i zakończenia urlopu,
  • informację, która część urlopu wychowawczego ma zostać wykorzystana,
  • oświadczenia dotyczące korzystania z urlopu przez drugiego rodzica, jeśli są wymagane w danej sytuacji.

Jeżeli wniosek wpłynie później niż 21 dni przed wskazaną datą, pracodawca może udzielić urlopu najpóźniej po upływie 21 dni od dnia złożenia dokumentu. Z tego powodu warto dokładnie policzyć termin, aby uniknąć nieplanowanej przerwy między urlopami.

Warto też rozróżnić kwestie urlopu od świadczeń. Za czas macierzyńskiego i rodzicielskiego zwykle przysługuje zasiłek macierzyński, natomiast wychowawcze co do zasady nie jest płatne.

Czy urlop wychowawczy jest płatny?

Urlop wychowawczy jest co do zasady bezpłatny. Pracownik pozostaje zatrudniony, ale nie otrzymuje wynagrodzenia za czas korzystania z tego urlopu. To najważniejsza różnica, gdy porównujemy urlop macierzyński a wychowawczy.

W niektórych przypadkach rodzina może spełniać warunki do otrzymania dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem podczas korzystania z urlopu wychowawczego. Jest to jednak odrębne świadczenie zależne od sytuacji dochodowej i rodzinnej, a nie wynagrodzenie wypłacane przez pracodawcę.

Przed złożeniem wniosku dobrze więc spokojnie zaplanować domowe finanse. Dłuższy czas z dzieckiem bywa bezcenny, ale zmiana z płatnego macierzyńskiego na bezpłatne wychowawcze powinna być świadomą decyzją.

Organizery na pieluchy do kącika dziecka

Rezygnacja z wychowawczego i powrót do pracy

Można zrezygnować z urlopu wychowawczego przed jego planowanym końcem. Za zgodą pracodawcy powrót może nastąpić w dowolnym uzgodnionym terminie. Jeżeli porozumienia nie ma, pracownik powinien zawiadomić pracodawcę o zamiarze powrotu najpóźniej 30 dni przed planowaną datą.

Po zakończeniu wychowawczego pracodawca powinien dopuścić pracownika do pracy na dotychczasowym stanowisku. Gdy nie jest to możliwe, powinien zaproponować stanowisko równorzędne lub inne odpowiadające kwalifikacjom, z wynagrodzeniem nie niższym niż przysługujące w dniu rozpoczęcia urlopu.

Powrót do pracy często oznacza też zmianę porannej rutyny. Jeśli dojazdy, odbiór dziecka i karmienie trzeba pogodzić w krótszym czasie, pomocne mogą być praktyczne torby dla mamy, w których mieszczą się dokumenty, przekąski, ubranie na zmianę i dziecięce akcesoria.

Najczęściej zadawane pytania

Czy po macierzyńskim można od razu przejść na wychowawczy?

Tak. Nie trzeba wracać do pracy na jeden dzień, jeśli pracownik spełnia warunki i odpowiednio wcześnie złoży wniosek.

Ile wcześniej trzeba złożyć wniosek o urlop wychowawczy?

Wniosek w postaci papierowej lub elektronicznej należy złożyć co najmniej 21 dni przed planowanym rozpoczęciem urlopu.

Czy urlop wychowawczy jest płatny?

Co do zasady pracownik nie otrzymuje w tym czasie wynagrodzenia ani zasiłku odpowiadającego pensji. W określonych sytuacjach rodzinie mogą przysługiwać inne świadczenia.

Czy oboje rodzice mogą korzystać z wychowawczego jednocześnie?

Tak, ale ich łączny wykorzystany okres nie może przekroczyć maksymalnego wymiaru wynikającego z przepisów.

Moda na bestsellery 🥇🤝

Do góry