Przejdź do treści

Urlop wychowawczy a urlop wypoczynkowy. Co z dniami po macierzyńskim?

Autor:
Rodzice siedzący na podłodze przy raczkującym niemowlęciu w pokoju dziennym
Yana Prokopenok/Pexels

Powrót do pracy po urodzeniu dziecka wiąże się z wieloma pytaniami kadrowymi. Urlop wychowawczy a urlop wypoczynkowy rządzą się innymi zasadami niż macierzyński i rodzicielski. Czy po macierzyńskim przysługuje cała pula dni? Czy niewykorzystany wypoczynek może przepaść podczas wychowawczego? Przed złożeniem wniosku warto sprawdzić, które okresy nieobecności zmniejszają wymiar urlopu, a które nie mają na niego wpływu.

Urlop macierzyński i rodzicielski nie obniżają wymiaru urlopu wypoczynkowego, natomiast urlop wychowawczy może wpłynąć na jego wymiar w roku powrotu do pracy. Kluczowe znaczenie ma przede wszystkim to, kiedy pracownik nabył prawo do urlopu oraz jak długo trwała nieobecność.

Podsumowanie:

  • Urlop macierzyński i rodzicielski nie zmniejszają należnego wymiaru urlopu wypoczynkowego.
  • Na wniosek rodzica wypoczynek może rozpocząć się bezpośrednio po macierzyńskim lub rodzicielskim.
  • Wychowawczy może spowodować proporcjonalne naliczenie wypoczynku w roku powrotu do pracy.
  • Zaległe dni nie przepadają automatycznie, ale ich wykorzystanie należy uzgodnić z pracodawcą.

Czy na urlopie macierzyńskim i rodzicielskim nalicza się urlop wypoczynkowy?

Tak. Urlop macierzyński jest okresem zatrudnienia, dlatego sam fakt korzystania z niego nie powoduje zmniejszenia puli urlopu wypoczynkowego. Jeżeli pracownik ma prawo do 20 albo 26 dni urlopu rocznie, zachowuje ten wymiar również wtedy, gdy przez znaczną część roku korzysta z urlopu macierzyńskiego.

Podobnie wygląda relacja: urlop rodzicielski a urlop wypoczynkowy. Urlop rodzicielski nie jest podstawą do proporcjonalnego obniżania rocznego wymiaru wypoczynku. W praktyce oznacza to, że rodzic wracający po macierzyńskim i rodzicielskim może mieć do wykorzystania zarówno urlop bieżący, jak i niewykorzystane dni z wcześniejszych okresów.

Warto przy tym pamiętać, że urlop wypoczynkowy jest przeznaczony na odpoczynek od pracy. Nie wykorzystuje się go jednocześnie z macierzyńskim, rodzicielskim czy wychowawczym. Poszczególne uprawnienia następują po sobie, zgodnie z wnioskami składanymi przez pracownika.

Oszczędzaj w klubie 😎

🔥 -5% na pierwsze zamówienie
🔥 Każda złotówka to 1 punkt
🔥 30-dniowe prawo zwrotu
🔥 Tania dostawa

Odbierz swoje 10 punktów
Dziecko w aucie bawi się swoją zabawką

Urlop wypoczynkowy bezpośrednio po macierzyńskim lub rodzicielskim

Pracownica, która złoży wniosek o udzielenie urlopu wypoczynkowego bezpośrednio po urlopie macierzyńskim, ma szczególną ochronę. Pracodawca powinien takiego urlopu udzielić. Ta zasada obejmuje również urlop wypoczynkowy po rodzicielskim, jeśli zostanie on zaplanowany bezpośrednio po zakończeniu tego urlopu.

Nie chodzi wyłącznie o urlop należny za bieżący rok. Wniosek może dotyczyć także zaległych dni. Dzięki temu wiele osób wykorzystuje najpierw macierzyński i rodzicielski, następnie odbiera zgromadzony wypoczynek, a dopiero później decyduje, czy potrzebuje urlopu wychowawczego.

Wniosek warto złożyć w formie przyjętej w zakładzie pracy, najczęściej pisemnie albo przez firmowy system kadrowy. Dobrze wskazać w nim dokładny okres wolnego oraz zaznaczyć, czy chodzi o urlop zaległy, bieżący, czy o obie pule. Przy organizowaniu powrotu do pracy przydaje się też wcześniejsze uporządkowanie domowych spraw, od przygotowania posiłków po zakup akcesoriów do butelek, jeśli dziecko zostaje pod opieką innej osoby.

Urlop wychowawczy a urlop wypoczynkowy: kiedy zmienia się wymiar?

Urlop wychowawczy działa inaczej niż macierzyński i rodzicielski. Może powodować proporcjonalne obniżenie wymiaru urlopu wypoczynkowego, ale nie w każdej sytuacji. Najważniejsze jest to, czy pracownik nabył już prawo do pełnej puli urlopu za dany rok przed rozpoczęciem wychowawczego.

Jeżeli 1 stycznia pracownik pozostawał w zatrudnieniu i miał już prawo do urlopu za cały rok, późniejsze rozpoczęcie urlopu wychowawczego nie pomniejsza tej puli. Nawet dłuższa nieobecność nie odbiera już nabytego prawa do urlopu.

Inaczej jest, gdy pracownik przebywa na urlopie wychowawczym co najmniej miesiąc, a następnie wraca do pracy w trakcie roku. Wówczas wymiar wypoczynku ustala się proporcjonalnie do okresu pozostałego do końca roku. To właśnie dlatego hasło urlop wychowawczy a urlop wypoczynkowy wymaga zawsze spojrzenia na konkretne daty rozpoczęcia i zakończenia nieobecności.

Jeśli po urlopie rodzicielskim planujesz dłuższą przerwę w pracy, sprawdź również, jakie warunki trzeba spełnić, aby rozpocząć urlop wychowawczy po macierzyńskim.

Jak obliczyć urlop wypoczynkowy po wychowawczym?

Przyjmijmy, że pracownik ma prawo do 20 dni urlopu rocznie i wraca z wychowawczego na cztery pełne miesiące przed końcem roku. Obliczenie wygląda następująco: 20 dni dzieli się przez 12 miesięcy i mnoży przez 4 miesiące pracy. Wynik to 6,67 dnia, który zaokrągla się w górę. Pracownikowi przysługuje więc 7 dni urlopu.

Przy wymiarze 26 dni i powrocie na pięć pełnych miesięcy przed końcem roku wyliczenie wynosi 26/12 × 5, czyli 10,83 dnia. Po zaokrągleniu w górę daje to 11 dni urlopu. Zasada zaokrąglania jest korzystna dla pracownika: niepełny dzień urlopu podnosi się do pełnego dnia.

W praktyce dział kadr bierze pod uwagę także inne okresy wpływające na proporcjonalność urlopu. Jeżeli wyliczenie budzi wątpliwości, warto poprosić o przedstawienie sposobu ustalenia wymiaru. To pozwala uniknąć nieporozumień przed planowaniem wolnego i rodzinnych wyjazdów, również wtedy, gdy wygodnym rozwiązaniem na spacer poza domem są nosidełka.

Co dzieje się z zaległym urlopem po macierzyńskim i wychowawczym?

Zaległy urlop po macierzyńskim nie przepada tylko dlatego, że pracownik korzystał później z rodzicielskiego albo wychowawczego. Niewykorzystane dni pozostają do odebrania, a pracodawca powinien uwzględnić je przy planowaniu urlopu po powrocie.

Istotna różnica dotyczy przedawnienia roszczenia. Podczas urlopu wychowawczego bieg przedawnienia roszczenia o urlop wypoczynkowy jest zawieszony. Oznacza to, że czas spędzony na wychowawczym nie powinien działać na niekorzyść osoby, która nie mogła w tym okresie wykorzystać zaległego wypoczynku.

Nie należy też zakładać, że zaległe dni automatycznie zamieniają się w ekwiwalent pieniężny. Co do zasady urlop powinien zostać wykorzystany w naturze, czyli jako dni wolne od pracy. Ekwiwalent jest rozwiązaniem stosowanym przede wszystkim przy zakończeniu stosunku pracy.

Do kiedy trzeba wykorzystać zaległy urlop po macierzyńskim?

Co do zasady zaległy urlop wypoczynkowy powinien zostać udzielony najpóźniej do 30 września następnego roku kalendarzowego. Termin ten dotyczy dni niewykorzystanych w poprzednim roku. Nie oznacza jednak, że w każdej sytuacji rodzic musi wrócić do firmy wyłącznie po to, by zdążyć z odbiorem urlopu.

Jeżeli bezpośrednio po macierzyńskim lub rodzicielskim pracownik składa wniosek o urlop wypoczynkowy, pracodawca powinien go uwzględnić. Gdy po tych urlopach następuje wychowawczy, sytuację należy ocenić z uwzględnieniem zasad zawieszenia biegu przedawnienia oraz rzeczywistego okresu nieobecności.

Warto zachować kopie składanych wniosków i ustaleń z pracodawcą. To prosta praktyka, która porządkuje formalności, podobnie jak dobre przygotowanie codziennych spraw dziecka, na przykład wybór praktycznych koszy na pieluchy przed powrotem do bardziej intensywnego rytmu dnia.

Jak złożyć wniosek o urlop wypoczynkowy po rodzicielskim?

Wniosek powinien jasno określać, że pracownik chce skorzystać z urlopu wypoczynkowego bezpośrednio po urlopie rodzicielskim. Warto wpisać datę rozpoczęcia i zakończenia urlopu oraz wskazać liczbę dni. Jeśli do wykorzystania pozostają zarówno zaległe, jak i bieżące dni, można wyszczególnić je osobno.

Najbezpieczniej złożyć dokument z odpowiednim wyprzedzeniem, zgodnie z procedurą obowiązującą w firmie. Pracownik nie musi jednak uzasadniać potrzeby odpoczynku ani tłumaczyć rodzinnych planów. Prawo do urlopu wypoczynkowego wynika ze stosunku pracy.

Przed faktycznym powrotem do obowiązków warto ustalić z pracodawcą, czy potrzebne będą badania kontrolne po macierzyńskim i kiedy otrzymasz skierowanie.

Najczęściej zadawane pytania

Czy podczas macierzyńskiego nalicza się urlop wypoczynkowy?

Tak. Urlop macierzyński nie powoduje proporcjonalnego obniżenia rocznego wymiaru urlopu wypoczynkowego.

Czy pracodawca może odmówić urlopu wypoczynkowego po rodzicielskim?

Jeżeli pracownik składa wniosek o wypoczynek bezpośrednio po urlopie rodzicielskim następującym po macierzyńskim, pracodawca powinien go udzielić.

Czy urlop wychowawczy zmniejsza urlop wypoczynkowy?

Nie zawsze. Znaczenie ma między innymi to, czy prawo do wypoczynku zostało już nabyte w danym roku oraz kiedy pracownik wraca z wychowawczego.

Czy zaległy urlop po macierzyńskim przepada?

Nie przepada z samego powodu korzystania z urlopu macierzyńskiego, rodzicielskiego albo wychowawczego. Trzeba jednak uwzględnić zasady udzielania zaległego urlopu i terminy przedawnienia.

Jak policzyć urlop po powrocie z wychowawczego?

W roku, w którym stosuje się zasadę proporcjonalności, roczny wymiar 20 albo 26 dni mnoży się przez liczbę miesięcy pozostałych do końca roku i dzieli przez 12, a niepełny dzień zaokrągla w górę.

Moda na bestsellery 🥇🤝

Do góry