Przejdź do treści

Urlop okolicznościowy na urodzenie dziecka: komu przysługuje i kiedy go wykorzystać?

Autor:
Tata trzymający noworodka blisko siebie
Stiven Rivera/Pexels

Po urodzeniu dziecka pracownikowi przysługują dwa dni zwolnienia okolicznościowego z zachowaniem wynagrodzenia. Urlop okolicznościowy na urodzenie dziecka nie jest urlopem ojcowskim ani automatycznie przyznanym okresem opieki nad partnerką. Żeby dobrze zaplanować te dni, trzeba ustalić ich związek z narodzinami i zgłosić nieobecność pracodawcy. Nie istnieje jedna data graniczna, którą można bez sprawdzenia sytuacji podać każdej rodzinie.

Podsumowanie:

  • Dwa dni zwolnienia nie pomniejszają urlopu wypoczynkowego.
  • Termin musi pozostawać w związku z narodzinami dziecka.
  • Wniosek i potwierdzenie zdarzenia ustal według procedury pracodawcy.

Komu przysługują dwa dni zwolnienia po urodzeniu dziecka?

Uprawnienie dotyczy pracownika, któremu urodziło się dziecko. Wynika z przepisów regulujących usprawiedliwianie nieobecności i zwolnienia od pracy. Nie jest częścią corocznego urlopu wypoczynkowego, więc nie odejmuje się go od jego puli. Potoczna nazwa „urlop okolicznościowy” nie powinna przesłaniać tego, że chodzi o odrębne zwolnienie związane z konkretnym zdarzeniem.

Nie przenoś tej zasady automatycznie na umowę zlecenia, umowę o dzieło lub prowadzenie działalności. Tam sposób organizowania przerwy i rozliczenia nie wynika wprost z tego samego pracowniczego uprawnienia. Jeżeli masz więcej niż jeden rodzaj zatrudnienia, sprawdź każdy z nich osobno. Poinformowanie jednego podmiotu nie załatwia formalności u drugiego.

Dwa dni są wymiarem zwolnienia, a nie obowiązkiem wykorzystania całej pozostałej części tygodnia. Nie doliczaj do nich samodzielnie weekendu jako dodatkowych dni wolnych od pracy. Istotny jest Twój rozkład pracy i to, na jakie dni wnioskujesz o zwolnienie. Przy nietypowym grafiku poproś kadry o wyjaśnienie sposobu jego zastosowania.

Na etapie przygotowania można wyznaczyć w notatnikach miejsce na terminy i dane kontaktowe do kadr. Taki zapis pomaga uporządkować obowiązki, ale nie zastępuje złożenia wniosku zgodnie z procedurą pracodawcy. Nie trzeba przekazywać w miejscu pracy całej historii porodu ani dokumentacji medycznej mamy.

Oszczędzaj w klubie 😎

🔥 -5% na pierwsze zamówienie
🔥 Każda złotówka to 1 punkt
🔥 30-dniowe prawo zwrotu
🔥 Tania dostawa

Odbierz swoje 10 punktów
Dziecko w aucie bawi się swoją zabawką

Kiedy można je wykorzystać?

Dni powinny pozostawać w związku z narodzinami dziecka. Mogą służyć załatwieniu spraw wynikających z tego wydarzenia, a nie być zachowaną na dowolny późniejszy moment dodatkową pulą urlopu. Przepisy nie wskazują jednego sztywnego terminu wykorzystania, na przykład wyłącznie dnia porodu albo zawsze pierwszych dwóch tygodni.

Nie oznacza to pełnej dowolności. Jeżeli wnioskujesz później, wyjaśnij, z jaką potrzebą związaną z narodzinami łączy się termin. Im większy odstęp, tym bardziej przydaje się konkretne uzasadnienie. Nie opieraj decyzji tylko na doświadczeniu znajomego, którego pracodawca zaakceptował inną datę. Jego sprawa może mieć inny przebieg.

Przykładowo odbiór rodziny ze szpitala i czynność urzędowa mogą przypadać w różne dni. Zgłoś rzeczywiste terminy i ustal sposób wykorzystania zwolnienia z pracodawcą. Nie trzeba zakładać, że oba dni zawsze muszą następować po sobie, ale nie należy też samodzielnie zmieniać ich na nieuzgodnione godziny wolne od pracy.

Część codziennych spraw przygotuj jeszcze przed porodem, aby potem nie obciążać nimi mamy. Uzupełnij miejsce do przewijania, ustal, gdzie leżą dokumenty, i sprawdź wyposażenie domu. Organizery na pieluchy mogą ułatwić wspólne korzystanie z pieluch i przyborów. Nie są formalnym warunkiem zwolnienia, lecz zwykłą pomocą w podziale rodzinnej opieki.

Jak złożyć wniosek i udokumentować narodziny?

Sprawdź, jak pracodawca przyjmuje wnioski: w systemie kadrowym, na formularzu albo w innej przyjętej formie. Wskaż rodzaj zwolnienia, zdarzenie i wybrane dni. Jeżeli nieobecność wynika z nagłej sytuacji, przekaż informację bez zbędnej zwłoki zgodnie z obowiązującymi zasadami usprawiedliwiania. Nie czekaj, aż nieobecność sama pojawi się jako wyjaśniona w grafiku.

Pracodawca może potrzebować potwierdzenia zdarzenia stanowiącego podstawę zwolnienia. Ustal, jaki dokument i w jakiej postaci należy przedstawić. Nie wysyłaj odruchowo pełnych skanów zawierających więcej danych, niż potrzeba do załatwienia sprawy. Zapytaj także, kiedy trzeba uzupełnić dokument, jeśli w chwili zgłoszenia nie jest jeszcze dostępny.

Prosty wniosek powinien pozwalać odczytać, o jakie dni prosisz i z jakiego powodu: „Proszę o udzielenie zwolnienia okolicznościowego z tytułu urodzenia dziecka w dniach…”. Uzupełnij datę zdarzenia i wymagane dane pracownicze. Taki przykład jest pomocą w napisaniu wiadomości, a nie obowiązkowym jednolitym formularzem dla wszystkich firm.

Zachowaj potwierdzenie zgłoszenia i uzgodnione daty. Gdy trzeba je zmienić, skontaktuj się z kadrami zamiast traktować pierwotny wniosek jak otwartą rezerwację. Przekaż też obowiązki współpracownikom w możliwym zakresie. Dobre ustalenia pomagają wykorzystać wolne na sprawy rodzinne bez dodatkowego odkręcania nieporozumień po powrocie.

Czym to zwolnienie różni się od urlopu ojcowskiego i opieki?

Urlop ojcowski jest osobnym uprawnieniem z własnym wymiarem, terminem i procedurą wnioskowania. Zwolnienie na opiekę nad chorym członkiem rodziny wymaga natomiast odrębnych przesłanek zdrowotnych i ubezpieczeniowych. Dwa dni okolicznościowe nie zastępują żadnego z tych rozwiązań. Nie należy również dodawać ich do siebie jako jednej nieopisanej nieobecności.

Jeśli chcesz skorzystać z kilku uprawnień kolejno, rozpisz rodzaj i termin każdego z nich. Poproś kadry o potwierdzenie, jakie dokumenty są potrzebne. Sam fakt narodzin nie oznacza, że wszystkie formularze składa się jednocześnie albo że pracodawca automatycznie wybierze właściwe rozwiązanie. Wniosek powinien odzwierciedlać to, z czego faktycznie korzystasz.

Przygotowanie pieluszek bambusowych i innych codziennych rzeczy może być częścią wspólnego organizowania domu. Ważniejszy od listy zakupów jest jednak podział działań: kto zajmuje się praniem, posiłkami i telefonami, a kto umawia wizyty. Dwa dni wolnego są krótkim wsparciem w konkretnych sprawach, nie planem opieki nad rodziną na cały połóg.

Zapisz także, kto pomoże po powrocie do pracy. Uzgodnij to z mamą, pytając o rzeczywiście potrzebne działania, zamiast zakładać jedną uniwersalną listę. Jeżeli jej stan zdrowia wymaga opieki, ustalcie właściwą konsultację i odrębną podstawę nieobecności. Nazwa „okolicznościowy” nie powinna zastępować takiego rozpoznania sytuacji.

Pytania i odpowiedzi

Czy dwa dni trzeba wykorzystać dokładnie w dniu porodu?

Nie ma jednej takiej zasady. Termin powinien pozostawać w związku z narodzinami, a nie być dowolnie odłożonym dodatkowym urlopem.

Czy zleceniobiorca ma automatycznie to samo uprawnienie?

Nie wynika ono wprost z tych samych przepisów pracowniczych. Trzeba sprawdzić własną podstawę współpracy i warunki umowy.

Czy to dwa dni urlopu ojcowskiego?

Nie. Zwolnienie okolicznościowe i urlop ojcowski mają różne podstawy oraz zasady korzystania. Wnioskuj o każde z nich pod właściwą nazwą.

Źródła

Moda na bestsellery 🥇🤝

Do góry