Przejdź do treści

Monotypia – co to jest i czym zachwyca dzieci?

Autor:
Dziecko trzyma arkusz papieru z niebieskożółtym wzorem marmurkowym nad tacą do malowania na wodzie
Zdjęcie produktowe: Jarmelo Zestaw do Malowania na Wodzie Marmurkowanie 12 Kolorów 10 arkuszy papieru taca pipeta 3+

W monotypii najciekawszy moment przychodzi wtedy, gdy dziecko podnosi kartkę i odkrywa swój obraz. Farby tworzą smugi, delikatne prześwity i kształty, których nie da się zaplanować co do kreski. To właśnie dlatego monotypia daje tyle pomysłów do dalszej zabawy. Poznajcie tę technikę, wybierzcie materiały i zobaczcie, jak zwykłą odbitkę zamienić w podwodny świat, krajobraz albo zupełnie własną historię.

Dopasowane do tematu

Podsumowanie:

  • Monotypia to tworzenie wyjątkowej odbitki z obrazu przygotowanego na matrycy.
  • Do dziecięcej pracy wybierz nietłukące podłoże i farby odpowiednie do wieku.
  • Na wyschniętej odbitce można dorysować szczegóły kredkami.

Na czym polega monotypia?

Monotypia to technika graficzna polegająca na wykonaniu obrazu farbą na gładkiej matrycy, a następnie odbiciu go na kartce. Matrycą może być gładka, sztywna i nietłukąca się tacka albo płytka bez ostrych krawędzi, przeznaczona do kontaktu z używanymi materiałami. Na takiej powierzchni rozprowadza się cienką warstwę farby, tworzy wzór i przykłada papier.

Najczęściej powstaje jedna zasadnicza odbitka. Po zdjęciu papieru na płytce może zostać jeszcze odrobina farby, z której da się wykonać kolejne odbicie, ale będzie ono wyraźnie słabsze i inne od pierwszego. Monotypia nie służy więc do robienia wielu identycznych kopii. Każdy arkusz jest pojedynczym obrazem, nawet wtedy, gdy dziecko próbuje powtórzyć ten sam pomysł.

Farba nie może wyschnąć przed przyłożeniem kartki. Nakładaj ją cienko, ponieważ gruba i bardzo mokra warstwa może rozlewać się na papierze oraz rozmazywać wzór. Po odbiciu nie spiesz się z oceną efektu. Dziecko może obejrzeć pracę z bliska, obrócić ją w różne strony i zdecydować, co przypomina.

Oszczędzaj w klubie 😎

🔥 -5% na pierwsze zamówienie
🔥 Każda złotówka to 1 punkt
🔥 30-dniowe prawo zwrotu
🔥 Tania dostawa

Odbierz swoje 10 punktów
Dziecko w aucie bawi się swoją zabawką

Czym monotypia różni się od malowania i frottage?

Podczas zwykłego malowania obraz powstaje bezpośrednio na kartce, płótnie albo innym podłożu. W monotypii dziecko najpierw maluje na gładkiej powierzchni, a dopiero później przenosi obraz na papier. Ten etap odbijania sprawia, że efekt bywa częściowo nieprzewidywalny. Linie mogą się złagodzić, kolory połączyć, a fragment wzoru może odbić się tylko częściowo.

Trzeba też odróżnić monotypię od frottage. Frottage polega na położeniu kartki na fakturze, na przykład na liściu, korze lub monetach, a następnie pocieraniu papieru kredką. W monotypii nie wykorzystuje się ukrytej pod kartką struktury, lecz farbę naniesioną na matrycę. Przypadkowy kleks na papierze również nie jest jeszcze monotypią – potrzebny jest etap odbicia obrazu z przygotowanej powierzchni.

Odbitka będzie lustrzanym odbiciem tego, co dziecko namaluje na płytce. Dotyczy to szczególnie napisów, strzałek, kierunku ruchu postaci czy ryby płynącej w określoną stronę. Zamiast traktować to jako błąd, wykorzystajcie tę właściwość do zabawy. Najpierw zróbcie małą próbę z prostą kreską albo literą. Przy planowaniu barw pomocne może być też mieszanie kolorów na oddzielnej kartce, zanim farba trafi na matrycę.

Jakie materiały przygotować do dziecięcych odbitek?

Monotypia dla dzieci nie wymaga profesjonalnej pracowni, ale potrzebuje kilku bezpiecznych i dobrze dobranych materiałów. Przygotuj gładką tackę lub płytkę z tworzywa, papier odpowiedni do wybranej farby, miękki pędzel albo mały wałeczek oraz podkład chroniący stół. Unikaj szklanych tafli, rozpuszczalników i farb olejnych. Nie używaj też przedmiotów z ostrymi krawędziami.

Na początek wybierz zmywalne farby plakatowe dobrane do wieku dziecka. Sprawdź opis produktu i upewnij się, że farba nadaje się do pracy na wybranym podłożu oraz do odbijania. Nie każda farba z tej samej kategorii zachowuje się identycznie: jedna szybciej schnie, druga potrzebuje grubszego papieru, a trzecia może zostawić bardzo delikatny ślad. Do odbijania wybierz farby odpowiednie do wieku dziecka i danego podłoża, zgodnie z instrukcją producenta.

Wybierz papier, który nie rozpadnie się od wilgoci, ale też nie będzie tak gruby i sztywny, że nie przyjmie farby. Zbyt mokry arkusz łatwo się rwie, dlatego nie mocz go wcześniej i nie dociskaj go zbyt gwałtownie. Dziecko może przyłożyć kartkę dłońmi, a potem lekko wygładzić ją od środka ku brzegom. Po skończonej zabawie umyjcie ręce zgodnie z instrukcją na opakowaniu farby.

Jakie obrazy dziecko może stworzyć tą techniką?

Najprostszy pomysł to abstrakcyjne pasy. Dziecko nakłada na płytkę kilka kolorów, prowadzi przez nie pędzel, patyczek lub kartonik i odbija całość na papierze. Powstaną smugi, fale albo plamy przypominające niebo. Nie narzucaj efektu końcowego. Pozwól dziecku wybrać barwy, ilość farby i tempo pracy.

Inną zabawą jest ryba narysowana w farbie. Najpierw pokryjcie płytkę cienką warstwą koloru, a potem dziecko może wydrapać w niej prosty kształt ryby, płetwy i bąbelki. Po odbiciu obraz da się zamienić w podwodną scenę. Podobnie powstają liście, motyle, domy, kosmiczne planety czy plamy krajobrazu z linią horyzontu.

Gdy odbitka całkowicie wyschnie, dziecko może dorysować szczegóły. Kredki świecowe dobrze sprawdzą się do mocnych, szerokich linii, gwiazd, fal albo prostych konturów. Nie używaj ich do rozprowadzania farby na matrycy – ich rola zaczyna się dopiero po wyschnięciu odbitki.

Dobrym ćwiczeniem jest też oglądanie pracy i nadawanie jej tytułu dopiero po odbiciu. Plama, która początkowo nie przypominała niczego, może stać się wyspą, skrzydłem ptaka albo tajemniczym ogrodem. Dzięki temu dziecko nie musi od początku wiedzieć, co tworzy.

Dlaczego kolejne odbitki wyglądają inaczej?

Po pierwszym odbiciu część farby zostaje na papierze, a na matrycy pozostają tylko jej resztki. Druga odbitka będzie więc zwykle jaśniejsza, mniej nasycona i pełna prześwitów. Nie oznacza to nieudanej pracy. Taki delikatny ślad może przypominać mgłę, cień, odległy pejzaż lub szkic wykonany lekką ręką.

Różnice pojawiają się także wtedy, gdy dziecko położy kartkę odrobinę inaczej, mocniej ją dociśnie albo zmieni ilość farby. Technika monotypii opiera się na tych drobnych zmianach, dlatego nie wymaga perfekcyjnej kontroli. Zachęć dziecko do porównania pierwszej i drugiej odbitki: która jest bardziej wyrazista, gdzie powstały ciekawe faktury, a która lepiej pasuje do wyobrażonej historii.

Na całkowicie suchej pracy można dopowiedzieć brakujące elementy cienką linią. Kredki ołówkowe pozwolą dorysować oczy postaci, gałązki, okna w domach albo drobne wzory. Najważniejsze jednak, by nie poprawiać każdego śladu. Monotypia pokazuje dziecku, że obraz nie zawsze musi wyglądać dokładnie tak, jak został zaplanowany, aby był ciekawy i własny.

Na wyschniętej odbitce można dorysować szczegóły kredkami.

Źródła

Najlepsze artykuły plastyczne dla dzieci

Do góry