Przejdź do treści

Monotypia żelowa: jak tworzyć odbitki warstwa po warstwie?

Autor:
Monotypia żelowa: jak tworzyć odbitki warstwa po warstwie?
Anna Shvets/Pexels

Jasne tło, roślinny kształt i kilka kontrastowych kropek mogą powstać na jednej kartce, choć żadnego z tych elementów nie malujesz na niej bezpośrednio. Monotypia żelowa pozwala przenosić kolor z miękkiej płytki na papier. Kolejne odbitki stopniowo budują obraz, a prześwity zachowują fragmenty wcześniejszych warstw.

Jak dodać nowy wzór, nie przykrywając poprzedniego? Podpowiadamy, jak przygotować materiały, zaplanować jasne miejsca i korzystać z szablonów. Poniżej opisujemy wariant dla początkujących: kolejne warstwy odbijasz na tym samym arkuszu, a przed dodaniem następnej pozwalasz poprzedniej wyschnąć na papierze.

Podsumowanie:

  • W opisanym wariancie kolejne kolory odbijasz na tym samym arkuszu.
  • Przed następną odbitką pozwól poprzedniej warstwie wyschnąć na papierze.
  • Maska osłania miejsca, w których chcesz zachować wcześniejszy kolor.
  • Farby i sposób pielęgnacji dobierz do instrukcji własnej płytki.

Jak przygotować płytkę, farby i papier do druku żelowego?

Przygotuj miękką płytkę żelową, wałek, papier, farby zgodne z instrukcją używanego zestawu oraz kilka prostych szablonów. Na początek wybierz gotowe szablony lub proste papierowe maski odpowiednie do używanej płytki. Zanim zaczniesz, zabezpiecz stół i odłóż obok czysty papier na próbne odbitki.

Druk żelowy zacznij od małej ilości farby rozprowadzonej równomiernie po płytce. Rozprowadź ją wałkiem cienką, równą warstwą. Gruba warstwa może zamazać drobne wzory, a zbyt mała nie przeniesie się wyraźnie na papier. Nie próbuj od razu uzyskać idealnej odbitki – pierwsze próby pokażą, jak reagują konkretne farby, papier i płytka.

Wybierz papier suchy, gładki i wystarczająco mocny, aby wytrzymał kilka kolejnych odbić. Przygotuj też jeden arkusz roboczy, na którym sprawdzisz kolor lub odbijesz nadmiar farby. Tak jak monotypia na innych gładkich matrycach, ta technika opiera się na przenoszeniu farby na papier. Miękka płytka pozwala dodatkowo pracować z szablonami i kolejnymi warstwami.

Używasz konkretnego zestawu? Kieruj się jego własną instrukcją, zwłaszcza przy doborze farb, czyszczeniu płytki i sposobie przygotowania powierzchni. Różne materiały wymagają innych procedur, dlatego nie przenoś automatycznie zaleceń przeznaczonych dla jednej marki na inną płytkę.

Oszczędzaj w klubie 😎

🔥 -5% na pierwsze zamówienie
🔥 Każda złotówka to 1 punkt
🔥 30-dniowe prawo zwrotu
🔥 Tania dostawa

Odbierz swoje 10 punktów
Dziecko w aucie bawi się swoją zabawką

Jak zrobić tło i zachować jasne miejsca w odbitce?

Zacznij od spokojnego tła: jasnego koloru, dwóch łagodnie połączonych barw albo nieregularnych pasów. Rozprowadź farbę wałkiem, przyłóż papier, dociśnij go dłonią i odklejaj go delikatnie od jednego brzegu. Nie przesuwaj arkusza po płytce, bo rozmażesz wzór.

Po odbiciu odłóż papier na bok i poczekaj, aż warstwa wyschnie. Dopiero wtedy buduj następną. Nie trzeba ustalać jednej liczby minut – tempo schnięcia zależy od farby, ilości nałożonego koloru, papieru i warunków w pomieszczeniu. Sprawdź delikatnie brzeg arkusza, zanim położysz go ponownie na płytce.

Jasne miejsca zachowasz dzięki maskowaniu. Połóż na płytce szablon lub papierowy kształt przed odbiciem kolejnego koloru. Obszar zasłonięty nie dostanie farby, więc po zdjęciu maski będzie widoczna wcześniejsza warstwa. Nie oznacza to jednak, że miejsce zawsze pozostanie białe: białe będzie wyłącznie tam, gdzie farba nie trafiła na papier w żadnej wcześniejszej odbitce.

Pracuj od większych plam do drobniejszych detali. Najpierw zbuduj tło, potem odbij duże kształty, a na końcu dodaj cienkie linie, drobne kropki lub kontrastowy wzór. Łatwiej wtedy ocenisz, czy kolejny element uzupełnia obraz, czy zasłania zbyt wiele poprzedniej warstwy.

Gotowe zestawy DIY do tej techniki zawierają dobrane narzędzia i instrukcję. Opisane zestawy Djeco AGA Atelier 46 i 47 mają oznaczenie 15–99 lat, więc są propozycją dla starszej młodzieży i dorosłych. Przed pracą sprawdź zalecenia dołączone do własnego zestawu.

Jak nakładać kolejne kolory z użyciem szablonów?

Przed kolejną warstwą obejrzyj odbitkę i zdecyduj, czego jej brakuje: kontrastu, ciemniejszego akcentu, powtarzalnego motywu czy pustej przestrzeni. Nie zakrywaj całej kartki każdym nowym kolorem. Zostaw fragmenty wcześniejszych odbitek widoczne, bo właśnie one tworzą głębię.

Na płytkę nałóż drugi kolor, rozprowadź go wałkiem i ułóż wybrane szablony. Następnie połóż wyschnięty arkusz dokładnie tam, gdzie ma znaleźć się nowa warstwa. Możesz zaznaczyć sobie ołówkiem delikatne punkty przy krawędzi papieru albo orientować się według narożników płytki. Takie ustawianie pomaga, gdy chcesz powtórzyć motyw w konkretnym miejscu.

Dobieraj kolory świadomie. Jasne tło przyjmie ciemniejszy wzór wyraźniej niż kilka podobnych, średnich tonów nakładanych jeden na drugi. Na próbnej kartce sprawdź, jak mieszają się kolory podstawowe, i wybierz jeden kolor dominujący oraz kontrastowy akcent. Przezroczysta warstwa pokaże poprzedni kolor inaczej niż kryjąca farba.

Nie myl tego sposobu z zaawansowaną metodą budowania zaschniętych warstw bezpośrednio na płytce i przenoszenia ich dopiero jednym końcowym transferem. To osobna technika, wymagająca odpowiednio dobranych materiałów i znajomości ich zachowania. W prostym wariancie każda warstwa powstaje na papierze, wysycha na nim, a następnie przyjmuje kolejną odbitkę.

Dlaczego odbitka wychodzi blada, rozmazana lub niepełna?

Blada odbitka może wynikać ze zbyt małej ilości farby, nierównego rozprowadzenia jej wałkiem albo niedokładnego kontaktu papieru z płytką. Sprawdź po kolei te możliwości: wyrównaj warstwę i delikatnie dociśnij papier także przy krawędziach. Ilość farby zwiększaj małymi porcjami, jeśli poprzednia próba wskazuje, że było jej za mało. Nie dociskaj jednak tak mocno, aby papier przesunął się po płytce.

Rozmazany wzór może pojawić się wtedy, gdy warstwa farby jest za gruba, szablon przesunął się podczas pracy albo kolejny kolor odbito, zanim wcześniejszy wysechł na papierze. Zmniejsz ilość farby i pozwól każdej warstwie wyschnąć przed dalszym drukowaniem.

Niepełna odbitka może wynikać z farby, która zaczęła wysychać na płytce przed przyłożeniem papieru. Przygotuj układ szablonów wcześniej i działaj sprawnie po rozwałkowaniu koloru. Gdy odbitka nie wyjdzie zgodnie z planem, nie wyrzucaj arkusza. Możesz wykorzystać go jako tło albo po wyschnięciu zadrukować wybrany fragment kolejnym kolorem. Maska służy do ochrony miejsc, które chcesz zachować, a nie do zamalowania pomyłki. W monotypii żelowej właśnie takie zmiany często prowadzą do najciekawszych efektów.

Dane opisanych produktów

Najlepsze artykuły plastyczne dla dzieci

Do góry