Gwasz – co to za farby i czym różnią się od plakatówek?

Gwasz, tempera, plakatówki – nazwy na pudełkach z farbami potrafią utrudnić wybór bardziej niż sama paleta kolorów. A przecież chcesz wiedzieć przede wszystkim, jak dziecko będzie nimi malować i jaki obrazek powstanie na papierze. Wyjaśniamy, co to jest gwasz, skąd bierze się jego kryjący efekt i kiedy różnica między nim a akwarelą rzeczywiście ma znaczenie. Przyjrzymy się też opakowaniom farb dla dzieci, bo podobna nazwa nie zawsze oznacza taki sam produkt.
Spis treści
Podsumowanie:
- Gwasz zwykle daje kryjący, matowy efekt, a jego właściwości zależą od rodzaju farby.
- Nazwy gwasz i plakatówki mogą nakładać się w opisach produktów.
- Zalecany wiek i sposób czyszczenia sprawdź na konkretnym opakowaniu.
Co to jest gwasz i jaki efekt daje na papierze?
Gwasz to farba rozcieńczalna wodą, która po wyschnięciu zwykle tworzy matową i dość kryjącą warstwę koloru. Można malować nią cienko, z większą ilością wody, albo nakładać gęściej, aby uzyskać mocniejsze plamy. W porównaniu z przejrzystą akwarelą gwasz częściej zasłania kolor papieru oraz wcześniejsze warstwy.
Charakterystyczny efekt bierze się z większej ilości pigmentu i dodatków zwiększających krycie. Nie oznacza to jednak, że każda farba opisana jako gwasz zachowa się dokładnie tak samo. Duże znaczenie mają marka, seria, proporcje składników i ilość wody użyta podczas malowania.
Ta technika dobrze sprawdza się przy ilustracjach, prostych pejzażach, plakatach i malowaniu dużych kolorowych kształtów. Dziecko może najpierw zrobić jasne tło, a po jego wyschnięciu domalować ciemniejsze elementy: okna domu, liście, oczy zwierzęcia czy wzór na ubraniu postaci. Kryjąca warstwa ułatwia też poprawianie drobnych pomyłek.
Zwróć uwagę na gwasz akrylowy, który jest odrębnym rodzajem farby. Tradycyjny gwasz można zwykle ponownie zwilżyć wodą także po wyschnięciu, dlatego mokry pędzel potrafi poruszyć wcześniejszą warstwę. Farba ze spoiwem akrylowym utrwala się inaczej i po wyschnięciu nie zachowuje się jak zwykła farba wodna. To ważna różnica przy poprawkach, mieszaniu technik i myciu narzędzi. Przed malowaniem sprawdź, z którym rodzajem masz do czynienia, zamiast zakładać, że każdy produkt ze słowem gwasz w nazwie reaguje tak samo.
Oszczędzaj w klubie 😎
🔥 -5% na pierwsze zamówienie
🔥 Każda złotówka to 1 punkt
🔥 30-dniowe prawo zwrotu
🔥 Tania dostawa

Gwasz a plakatówki: co oznaczają nazwy na opakowaniu?
Gwasz i farby plakatowe bywają używane podobnie, dlatego nazwy potrafią się mieszać w codziennym języku. Obie grupy farb mogą dawać intensywny kolor i wyraźne, kryjące plamy na papierze. Nie należy jednak zakładać, że każda plakatówka ma taki sam skład albo identyczny efekt jak tradycyjny gwasz artystyczny.
W dziecięcych zestawach określenie „plakatowe” najczęściej podpowiada, że farby są przeznaczone do swobodnego malowania na papierze, kartonie lub w kolorowankach. Przed zakupem przeczytaj informacje producenta: zalecany wiek, instrukcję użycia, ostrzeżenia oraz wskazówki dotyczące spieralności lub zmywalności. Te cechy zależą od konkretnego produktu, a nie od samej nazwy farby.
Dobierając farby dla dzieci, pomyśl przede wszystkim o planowanej pracy. Do dużych, ekspresyjnych obrazków przydadzą się farby, które łatwo nabiera się szerokim pędzlem. Przy drobniejszych ilustracjach lepiej sprawdzą się kolory pozwalające budować warstwy bez zbyt szybkiego rozlewania się po kartce.
Czym gwasz różni się od akwareli?
Najprostsza odpowiedź brzmi: akwarela jest zwykle bardziej transparentna, a gwasz bardziej kryjący. W akwareli dużą rolę odgrywa biel papieru, która prześwituje spod cienkiej warstwy pigmentu. Gwasz pozwala natomiast pokryć większą powierzchnię mocniejszym kolorem i częściej daje efekt zbliżony do matowej ilustracji.
Różnica dotyczy także sposobu planowania obrazu. Akwarelą zazwyczaj zaczyna się od jasnych tonów i stopniowo dodaje ciemniejsze. Przy gwaszu można śmielej wracać do fragmentów pracy, domalowywać elementy na tle i rozjaśniać wybrane miejsca jaśniejszą farbą. Nadal trzeba jednak pilnować, aby nie mieszać wielokrotnie mokrych warstw, bo kolory mogą stracić czystość.
Farby plakatowe a akwarelowe różnią się przede wszystkim kryciem i sposobem pracy z wodą. Akwarele zachęcają do obserwowania wody i przenikających się barw, a gwasze pomagają tworzyć wyraziste kształty. Daj dziecku okazję do pracy obiema technikami, zamiast oczekiwać od jednej farby każdego możliwego efektu.
Jak dobrać farby do wieku dziecka?
Małemu dziecku podaj niewielką liczbę kolorów i grubszy pędzel, który łatwo utrzymać w dłoni. Na początku liczy się kontakt z narzędziem, mieszanie barw i obserwowanie śladów zostawianych na papierze. Przygotuj stabilny kubek z wodą, podkładkę chroniącą stół oraz ubranie, które może się pobrudzić.
Starsze dzieci mogą korzystać z większej palety oraz próbować mieszać własne odcienie. Pokaż, jak oddzielić kolor na palecie, jak płukać pędzel przed zmianą barwy oraz wyjaśnij, dlaczego zbyt dużo wody osłabia krycie farby. Krótka demonstracja daje więcej niż długie instrukcje – wystarczy pomalować obok siebie dwa podobne pola: jedno rzadką, drugie gęstszą farbą.
Do pierwszych prób dobrze pasują kolorowanki do malowania farbami, szczególnie z większymi polami i czytelnym konturem. Dzięki nim dziecko ćwiczy prowadzenie pędzla, ale nie musi od razu wymyślać całej kompozycji. Z czasem zostawiaj coraz więcej pustej kartki na własne pomysły.
Co przydaje się do malowania gwaszem?
Podstawowy zestaw nie musi być rozbudowany. Przygotuj farby, pojemnik na wodę, paletę lub zwykły talerzyk przeznaczony do prac plastycznych, ręcznik papierowy oraz kilka pędzli. Do większych powierzchni wybierz pędzel płaski albo okrągły o grubszym włosiu, a do detali – cieńszy.
Gwasz najlepiej prezentuje się na papierze, który nie marszczy się natychmiast pod wpływem wody. Przy bardzo cienkiej kartce ogranicz ilość wody na pędzlu i nie poprawiaj jednego miejsca zbyt długo. Grubszy papier do malowania lub blok techniczny dają dziecku więcej swobody, zwłaszcza przy tworzeniu tła.
Obok farb połóż także kredki dla dzieci. Po wyschnięciu obrazu można nimi dorysować kontury, włosy, drobne ornamenty albo podpis autora. Łączenie technik pokazuje, że praca plastyczna nie musi powstawać wyłącznie jednym narzędziem i może zmieniać się w trakcie tworzenia.
Jak przechowywać farby i gotowe prace?
Po malowaniu zamknij pojemniki z farbą zgodnie z instrukcją producenta. Nie zostawiaj ich otwartych na stole, ponieważ mogą wysychać, brudzić powierzchnię lub zostać przypadkowo wymieszane. Pędzle umyj od razu po zakończeniu pracy, delikatnie odciśnij wodę i pozostaw do wyschnięcia na płasko, bez zgniatania włosia.
Gotowy obraz pozostaw na płasko, aż całkowicie wyschnie. Nie kładź na nim drugiej kartki, nawet gdy powierzchnia wygląda już na suchą – grubsza warstwa farby może jeszcze przywierać. Gdy dziecko malowało bardzo mokro, papier może lekko falować; po wyschnięciu można przechowywać pracę między czystymi kartkami.
Zbieraj wybrane dzieła w teczce lub pudełku opisanym imieniem dziecka i datą. Nie musisz zachowywać wszystkiego, ale kilka prac z różnych etapów pokaże, jak zmienia się sposób używania koloru, pędzla i kompozycji. Taka domowa galeria daje dziecku jasny sygnał, że jego twórczość zasługuje na uwagę.
Przy pierwszym użyciu zrób na zapasowej kartce małe próbki kolorów. Pozwól im wyschnąć, a dopiero potem porównaj odcień i krycie. Taki próbnik pomaga dziecku wybrać barwę do obrazka i ocenić, ile wody chce dodać.













































































































