Przejdź do treści

Dziecko niszczy zabawki. Dlaczego tak się dzieje i jak reagować?

Autor:
Dziecko bawi się drewnianymi zabawkami, trzymając młotek i samolot nad stołem z częściami zabawek
cottonbro studio/Pexels

Ulubiony samochodzik nie ma już kół, a nowa książeczka straciła okładkę? Widok zniszczonej zabawki potrafi wywołać złość, szczególnie gdy dziecko niedawno bardzo o niej marzyło. Zanim jednak uznasz, że nie szanuje swoich rzeczy, przyjrzyj się temu, co działo się podczas zabawy.

Maluch może sprawdzać, jak działa zabawka, użyć za dużo siły albo odreagować trudną sytuację. Podpowiadamy, jak spokojnie zareagować, zadbać o bezpieczeństwo i stopniowo uczyć dziecko dbania o własne rzeczy.

Dopasowane do tematu

Podsumowanie:

  • Obserwuj, w jakich sytuacjach dziecko niszczy zabawki.
  • Zatrzymaj działanie i odłóż uszkodzony przedmiot poza zasięg dziecka.
  • Pokazuj, jak dbać o zabawki, a zestawy do rozkładania dobieraj do wieku.

Dlaczego dziecko rozkłada lub psuje zabawki?

Małe dziecko poznaje przedmioty rękami. Sprawdza, czy pokrywka się otwiera, co jest pod spodem i jak obracają się koła. To, co dorosłemu wygląda na celowe niszczenie, czasem jest próbą sprawdzenia, jak coś działa. Maluch nie zawsze wie też, ile siły potrzeba, by otworzyć pudełko lub zdjąć element.

Spójrz na zabawkę i sposób, w jaki dziecko z niej korzysta. Delikatny model kolekcjonerski oraz samochód przeznaczony do jazdy po podłodze mają inne zastosowanie. Sprawdź oznaczenie wieku i instrukcję producenta. Dla młodszego dziecka wybieraj rzeczy, którymi może manipulować zgodnie z ich przeznaczeniem, na przykład dopasowane do jego wieku klocki piankowe.

Przyjrzyj się, czy dziecko powtarza podobną czynność. Jeśli otwiera każde pudełko, być może interesuje je zamykanie i odkrywanie ukrytych przedmiotów. Możecie wspólnie przygotować kilka pojemników z bezpieczną, odpowiednią do wieku zawartością. Pokazuj, które wieczka da się otworzyć, a których części nie należy odrywać.

Oszczędzaj w klubie 😎

🔥 -5% na pierwsze zamówienie
🔥 Każda złotówka to 1 punkt
🔥 30-dniowe prawo zwrotu
🔥 Tania dostawa

Odbierz swoje 10 punktów
Dziecko w aucie bawi się swoją zabawką

Jak odróżnić ciekawość od działania pod wpływem złości?

Zwróć uwagę na to, co wydarzyło się chwilę wcześniej. Dziecko skupione na obracaniu kółka może próbować poznać mechanizm. Po nieudanej budowie wieży może natomiast reagować frustracją. Nie trzeba od razu przypisywać zachowaniu jednej przyczyny. U starszego dziecka pomocne bywa spokojne pytanie: „Co chciałeś sprawdzić?” albo „Co się stało przed chwilą?”.

Kiedy emocje są silne, najpierw przerwij działanie i pomóż dziecku się uspokoić. Możesz powiedzieć: „Widzę, że się zdenerwowałeś. Nie pozwolę łamać zabawek. Jestem obok”. Krótki komunikat wyznacza granicę bez nazywania dziecka niegrzecznym. Rozmowę o naprawie czy odkładaniu rzeczy przeprowadź później.

Jeśli sytuacje powtarzają się często, zanotuj przez kilka dni okoliczności: porę, rodzaj zabawy i to, co wydarzyło się wcześniej. Być może problem pojawia się, gdy dziecko jest zmęczone albo zadanie okazuje się zbyt trudne. Takie obserwacje pomagają szukać rozwiązań i przekazać konkretne przykłady specjaliście, jeśli rodzice potrzebują wsparcia.

Jak spokojnie zareagować, gdy zabawka się zepsuje?

Najpierw sprawdź, czy nikomu nic się nie stało. Pękniętą zabawkę z ostrymi krawędziami, poluzowanym magnesem lub dostępną baterią odłóż poza zasięg dziecka. Nie oddawaj jej do zabawy tylko dlatego, że na pierwszy rzut oka wygląda na naprawioną. W razie wątpliwości sprawdź instrukcję lub skontaktuj się z producentem.

Kiedy sytuacja się uspokoi, nazwij to, co widzisz: „Drzwiczki się urwały. Teraz nie możemy bawić się samochodem”. Możesz powiedzieć, że jest ci przykro, i jednocześnie wyjaśnić prostą zasadę: „Nie wyrywamy części z zabawek”. Unikaj zawstydzania, porównywania z innymi dziećmi i długiego wykładu w chwili, gdy maluch nadal płacze.

Jeżeli naprawa jest możliwa i bezpieczna, zajmuje się nią dorosły. Dziecko może pomóc znaleźć instrukcję lub odłożyć części na stół. Nie używajcie ostrych narzędzi i klejów w sposób nieodpowiedni dla wieku dziecka. Nie wymagaj obietnicy, że już nigdy niczego nie zepsuje. Lepiej wspólnie ustalić, co można zrobić następnym razem.

Jak pokazać dziecku, jak dbać o swoje rzeczy?

Zasady najłatwiej ćwiczyć wtedy, gdy zabawa przebiega spokojnie. Pokaż, jak otworzyć pudełko, odłożyć książkę i przenieść większą budowlę obiema rękami. Gdy odkładacie klocki konstrukcyjne, wspólnie sprawdźcie, czy wszystkie części trafiły do pudełka. Jedna konkretna wskazówka jest łatwiejsza do zrozumienia niż ogólne „szanuj zabawki”. Pozwól dziecku samodzielnie spróbować i pomóż, jeśli element stawia opór.

Przygotuj miejsce, do którego dziecko może odłożyć ulubione rzeczy. Cięższe zestawy ustaw na niższej półce, a drobniejsze części przechowuj w pudełku przypisanym do kompletu. Po zabawie zaproponuj wspólne odkładanie: „Ja zbiorę niebieskie części, a ty znajdziesz koła”. Przy okazji łatwiej zauważyć brakujące elementy, zanim ktoś na nie nadepnie.

Gdy zepsuta rzecz należała do innego dziecka, pomóż wyjaśnić sytuację i przeprosić. Starszak może uczestniczyć w naprawieniu szkody w sposób dopasowany do jego możliwości. Uszkodzony przedmiot odłóżcie do sprawdzenia przez dorosłego. Codzienne ćwiczenie zasad i przykład rodzica pomagają dziecku stopniowo nabierać wprawy.

Klocki do budowania i rozkładania

Jakie zabawki można składać i rozkładać podczas zabawy?

Dziecku zainteresowanemu tym, co znajduje się w środku, zaproponuj przedmioty stworzone do łączenia i rozłączania. Zestawy małego majsterkowicza ze śrubami lub zabawkowymi narzędziami pozwalają ćwiczyć te czynności zgodnie z przeznaczeniem produktu. Sprawdź zalecany wiek, wielkość części i instrukcję konkretnego kompletu.

Do tworzenia różnych konstrukcji przydadzą się także klocki konstrukcyjne. Garaż można rozebrać po skończonej zabawie, a następnego dnia zbudować z tych samych elementów stację lub most. Dla młodszych dzieci jedną z możliwości są klocki piankowe dopasowane do ich wieku. To propozycje zabawy, nie rozwiązanie każdej trudności związanej z zachowaniem.

Jeżeli niszczenie jest częste, niebezpieczne albo towarzyszą mu silne trudności, które niepokoją rodzinę, porozmawiaj z psychologiem dziecięcym lub pediatrą. Opisz konkretne sytuacje, wiek dziecka i to, co już próbowaliście zrobić. Specjalista pomoże zastanowić się, jakiego wsparcia potrzebuje dziecko oraz rodzice.

Najczęstsze pytania

Czy dziecko niszczy zabawki celowo?

Nie zawsze. Czasem sprawdza ich działanie albo używa większej siły, niż wymaga zabawka. Znaczenie mają wiek i okoliczności.

Czy zepsutą zabawkę trzeba od razu wyrzucić?

Najpierw odłóż ją poza zasięg dziecka i oceń uszkodzenie. O ewentualnej naprawie zdecyduj zgodnie z instrukcją producenta.

Kiedy szukać pomocy specjalisty?

Gdy sytuacje są częste, niebezpieczne lub budzą niepokój rodziców, skonsultuj je z pediatrą albo psychologiem dziecięcym.

Moda na bestsellery 🥇🤝

Do góry