Tryktrak: zasady gry, ustawienie pionów i pierwsza partia

Tryktrak, znany też jako backgammon, łączy szczęście przy rzucie kośćmi z planowaniem kilku ruchów naprzód. Każdy gracz prowadzi 15 pionów po planszy, blokuje przeciwnika, zbija pojedyncze piony i próbuje jako pierwszy zdjąć wszystkie swoje piony z planszy. Po kilku partiach podstawowe reguły stają się intuicyjne, a gra nabiera tempa.
Na pierwszą rozgrywkę przygotuj planszę, 30 pionów w dwóch kolorach oraz dwie kości. Nie używaj jeszcze kostki podwajającej: uprości to naukę i pozwoli skupić się na ruchu pionów.
Spis treści
Podsumowanie:
- Każdy gracz ma 15 pionów, a obie strony poruszają się w przeciwnych kierunkach.
- Każda kość oznacza osobny ruch; dublet pozwala użyć wyniku cztery razy.
- Pion z bandy musi wrócić do gry przed przesuwaniem pozostałych pionów.
Jak wygląda plansza do tryktraka i jaki jest cel gry?
Plansza do tryktraka ma 24 wąskie pola w kształcie trójkątów, nazywane punktami. Są podzielone na cztery ćwiartki po sześć punktów. Dwie środkowe części rozdziela belka, czyli banda. Trafiają na nią zbite piony.
Każdy gracz porusza się w przeciwną stronę. Jego ostatnią ćwiartką planszy jest dom – sześć pól, do których musi doprowadzić wszystkie własne piony. Dopiero wtedy może zacząć zdejmować je z planszy.
Cel gry jest prosty: przeprowadź wszystkie 15 pionów do swojego domu, a następnie zdejmij je zgodnie z wynikami na kościach. Wygrywa osoba, która zrobi to pierwsza. Dzięki temu tryktrak należy do gier, w których liczy się nie tylko szybkie przesuwanie pionów, lecz także kontrolowanie bezpiecznych pól i utrudnianie drogi przeciwnikowi.
Przeglądając gry planszowe, sprawdź, czy wybrany zestaw tryktraka zawiera po 15 pionów na osobę i zwykłe kości. Dwa przedstawione niżej modele to tryktrak; 4 w rzędzie jest inną propozycją do gry we dwoje i ma osobne zasady.
Oszczędzaj w klubie 😎
🔥 -5% na pierwsze zamówienie
🔥 Każda złotówka to 1 punkt
🔥 30-dniowe prawo zwrotu
🔥 Tania dostawa

Jak ustawić 15 pionów i wyznaczyć kierunek ruchu?
Każdy gracz ma 15 pionów. Z perspektywy jednego z nich ustaw je na czterech punktach:
- 2 piony na punkcie 24,
- 5 pionów na punkcie 13,
- 3 piony na punkcie 8,
- 5 pionów na punkcie 6.
Drugi gracz ustawia swoje piony symetrycznie po przeciwnej stronie. Jego numeracja punktów biegnie odwrotnie: punkt 24 jednego gracza odpowiada punktowi 1 drugiego. Nie przejmuj się numerami widzianymi z dwóch stron – najważniejsze jest to, że oboje poruszacie piony ku własnemu domowi.
Na poniższym schemacie białe piony idą od 24 do 13 górnym rzędem w lewo, następnie od 12 do 1 dolnym rzędem w prawo. Czarne poruszają się w przeciwnym kierunku. Numery pozostają oznaczone z perspektywy białych, aby nie mieszać obu sposobów liczenia.
Przeciwnik przesuwa swoje piony dokładnie w drugą stronę. Po ustawieniu policzcie piony każdego koloru: 2 + 5 + 3 + 5 = 15. Przed pierwszym rzutem nazwijcie wspólnie dom każdego gracza. Ten drobny krok zapobiega pomyłkom, szczególnie podczas pierwszych partii z dzieckiem.

Jak rozpocząć partię i wykonywać ruchy z dwóch kości?
Na początku obaj gracze rzucają po jednej kości. Osoba z wyższym wynikiem zaczyna i wykonuje pierwszy ruch, używając obu wyrzuconych liczb. Gdy wypadnie remis, rzut powtarzacie.
W kolejnych turach gracz rzuca dwiema kośćmi. Każdy wynik oznacza osobny ruch. Rzut 3 i 5 pozwala przesunąć jeden pion o 3 pola, a drugi o 5 albo ten sam pion najpierw o 3, a potem o 5 pól. Możesz także wykonać te ruchy w odwrotnej kolejności, o ile oba są legalne.
Nie traktuj sumy oczek jako jednego skoku. Przy wyniku 3 i 5 pion nie może po prostu przeskoczyć o 8 pól, jeśli nie da się legalnie rozegrać dwóch części ruchu. Pole, na którym zatrzymuje się pion po pierwszej części, również musi być dostępne.
Gdy wyrzucisz dublet, na przykład dwie czwórki, masz cztery ruchy po 4 pola. Dublety potrafią szybko zmienić sytuację na planszy, dlatego od razu sprawdź, czy możesz wykorzystać wszystkie cztery ruchy. Gdy część z nich jest zablokowana, wykonaj maksymalną liczbę legalnych ruchów. Nie musisz przesuwać za każdym razem innego piona.
Tryktrak – zasady obowiązkowego ruchu: wykorzystaj oba wyniki, gdy jest to możliwe. Jeżeli możesz wykorzystać tylko jeden wynik i oba są osobno legalne, musisz wybrać wyższy. Jeżeli legalny jest wyłącznie ruch z niższej kości, wykonaj właśnie ten ruch. Gdy żaden ruch nie jest legalny, tracisz kolejkę. Nie rezygnuj z ruchu tylko dlatego, że inny wariant wydaje się mniej korzystny.
Kiedy można zbić pion i jak wrócić z bandy?
Punkt zajęty przez dwa lub więcej pionów przeciwnika jest zamknięty. Nie możesz na nim zakończyć ruchu. Pole z jednym pionem przeciwnika jest natomiast odkryte, czyli podatne na zbicie.
Gdy zatrzymasz swój pion na polu z pojedynczym pionem rywala, zbijasz go i kładziesz na bandzie. Zbity pion nie znika z gry. Jego właściciel musi wprowadzić go z powrotem na planszę, zanim ruszy jakimkolwiek innym pionem.
Powrót z bandy ma pierwszeństwo. Gracz wchodzi pionem do domu przeciwnika zgodnie z wynikiem kości: przy numeracji od własnego domu jedynka pozwala wejść na punkt 24, dwójka na 23, a szóstka na 19. Nie wejdziesz na punkt zamknięty przez co najmniej dwa piony przeciwnika. Jeśli oba wyniki prowadzą na zablokowane pola, kolejka przepada.
Nie zostawiaj pojedynczych pionów bez potrzeby. Czasem ryzyko jest opłacalne, gdy pozwala zamknąć ważny punkt lub szybko sprowadzić pion do domu, ale otwarty pion daje przeciwnikowi okazję do zatrzymania twojego planu.
Kiedy wolno zdejmować piony z planszy?
Zdejmowanie pionów zaczyna się dopiero wtedy, gdy wszystkie 15 twoich pionów znajduje się w domu. Nie możesz wyprowadzić pierwszego piona, jeśli choć jeden nadal pozostaje w pozostałych trzech ćwiartkach planszy albo na bandzie.
Wynik na kości wskazuje punkt, z którego możesz zdjąć pion. Przy wyrzuconej trójce zdejmujesz pion z punktu 3. Jeśli na tym punkcie nie masz piona, możesz przesunąć pion z wyższego punktu o trzy pola. Gdy nie ma już pionów na wyższych punktach, zdejmij pion z najwyższego zajętego pola niższego niż wynik kości.
Przykład: masz piony tylko na punktach 1 i 2, a wyrzucasz 5. Ponieważ nie masz żadnego piona na punkcie 5 ani wyżej, możesz zdjąć pion z punktu 2. Ta zasada pozwala zakończyć partię bez czekania na idealne wyniki.
Jak rozegrać pierwszą partię bez kostki podwajającej?
Podczas pierwszej partii pomińcie kostkę podwajającą i grę o punkty. Skupcie się na kolejności ruchów, obowiązku wejścia z bandy oraz zdejmowaniu pionów. Ustalcie też prostą zasadę: przed przesunięciem pionów gracz mówi na głos wyniki z kości i swój plan ruchu.
Na początku nie próbuj budować skomplikowanej strategii. Zajmuj punkty parami, unikaj niepotrzebnie odkrytych pionów i przesuwaj piony z najdalszych części planszy. Gdy przeciwnik ma pion na bandzie, zajmuj po dwa piony na kolejnych polach we własnym domu, ponieważ to przez niego przeciwnik wraca z bandy.
Po zakończeniu rozgrywki rozstawcie piony jeszcze raz i zagrajcie rewanż. Druga partia zwykle przebiega sprawniej, ponieważ zasady ruchu stają się jasne dopiero wtedy, gdy zobaczysz ich skutki na planszy.































































