Przejdź do treści

Szczepienie RSV w ciąży – kiedy je wykonać i jak chroni dziecko po porodzie?

Autor:
Kobieta w ciąży trzymająca strzykawkę z turkusowym płynem do szczepienia przeciw RSV
Mikhail Nilov/Pexels

Czy można chronić dziecko przed RSV jeszcze przed jego narodzinami? Tak – szczepienie RSV w ciąży pozwala organizmowi mamy wytworzyć przeciwciała, które przechodzą przez łożysko do dziecka. Dzięki temu niemowlę zyskuje bierną ochronę w pierwszych miesiącach życia, czyli w czasie, gdy infekcje dróg oddechowych bywają dla niego szczególnie trudne.

To nie oznacza ochrony przed każdym katarem ani stuprocentowej gwarancji uniknięcia zakażenia. Szczepienie zmniejsza jednak ryzyko ciężkiego przebiegu choroby wywołanej przez RSV u małego dziecka. Poniżej wyjaśniamy, kiedy rozmawia się o szczepieniu, jaki preparat może być podany ciężarnej i czym ta metoda różni się od podania przeciwciał niemowlęciu.

Podsumowanie:

  • Przeciwciała wytworzone po szczepieniu matki mogą przejść przez łożysko do dziecka.
  • Termin wymaga kwalifikacji z uwzględnieniem aktualnych zaleceń i wskazań konkretnego preparatu.
  • Szczepienie ciężarnej i podanie przeciwciała monoklonalnego niemowlęciu to różne metody profilaktyki.

Jak szczepienie ciężarnej pomaga chronić dziecko przed RSV?

Po szczepieniu organizm przyszłej mamy produkuje przeciwciała przeciw wirusowi RSV. Przenikają one przez łożysko do krwi dziecka jeszcze w ciąży. Po porodzie niemowlę ma więc już przeciwciała, zanim zetknie się z wirusem.

To przykład ochrony biernej. Dziecko nie jest szczepione bezpośrednio, ale korzysta z przeciwciał przekazanych przez mamę. Ich poziom z czasem naturalnie spada, dlatego ta forma profilaktyki ma przede wszystkim wspierać niemowlę w pierwszych miesiącach życia i w pierwszym sezonie zwiększonej zachorowalności.

RSV jest powszechnym wirusem, a u starszych dzieci i dorosłych często przypomina zwykłe przeziębienie. U niemowląt, zwłaszcza bardzo małych, zakażenie może przebiegać znacznie ciężej. Rodzic powinien znać sygnały wymagające konsultacji lekarskiej, takie jak wyraźny wysiłek przy oddychaniu, trudności z karmieniem, apatia czy sinienie. Więcej na temat tego, jak mogą wyglądać objawy RSV u niemowlaka, przeczytasz w osobnym poradniku.

Szczepienie w ciąży nie zastępuje codziennej ostrożności po narodzinach dziecka. W sezonie infekcyjnym ograniczaj bliskie kontakty niemowlęcia z osobami przeziębionymi, dbaj o mycie rąk i nie zabieraj malucha do zatłoczonych miejsc, gdy nie jest to konieczne.

Oszczędzaj w klubie 😎

🔥 -5% na pierwsze zamówienie
🔥 Każda złotówka to 1 punkt
🔥 30-dniowe prawo zwrotu
🔥 Tania dostawa

Odbierz swoje 10 punktów
Dziecko w aucie bawi się swoją zabawką

Kiedy w ciąży omawia się termin szczepienia?

Termin szczepienia należy ustalić z lekarzem prowadzącym ciążę lub lekarzem kwalifikującym do szczepienia. Zgodnie z Charakterystyką Produktu Leczniczego szczepionkę przeznaczoną dla ciężarnych podaje się między 24. a 36. tygodniem ciąży.

Polski Program Szczepień Ochronnych wskazuje podanie jej po ukończeniu 27. tygodnia ciąży, do 36. tygodnia. W rekomendacjach przywoływanych przez ekspertów PZH jako korzystny czas pojawia się okres między 32. a 36. tygodniem. Te informacje nie są sprzecznymi zakazami, lecz odnoszą się do różnych podstaw: zapisów rejestracyjnych preparatu oraz zaleceń organizacyjnych i klinicznych.

Nie odkładaj rozmowy o tym na końcówkę ciąży. Lekarz oceni między innymi tydzień ciąży, przewidywany termin porodu, aktualny stan zdrowia i ewentualne przeciwwskazania. Szczepienie planuje się tak, aby organizm mamy zdążył wytworzyć przeciwciała, a dziecko mogło je otrzymać przed porodem.

Przy gorączce, ostrej infekcji lub wyraźnym pogorszeniu samopoczucia termin szczepienia może zostać przesunięty. Decyzję podejmuje lekarz po kwalifikacji, dlatego przed wizytą zgłoś wszystkie objawy oraz leki przyjmowane na stałe.

Który preparat jest przeznaczony dla ciężarnych?

Preparatem przeciw RSV zarejestrowanym do podawania ciężarnym w celu biernej ochrony niemowlęcia jest Abrysvo. Lekarz lub osoba kwalifikująca sprawdzi nazwę preparatu i jego aktualne wskazania.

Nie każda szczepionka przeciw RSV jest przeznaczona dla tej samej grupy pacjentów. Część preparatów opracowano z myślą o osobach starszych, dlatego nie należy przenosić informacji z reklam, ulotek czy internetowych dyskusji na okres ciąży. W szczególności preparat Arexvy nie jest zalecany kobietom w ciąży.

Na wizytę zabierz dokumentację ciąży oraz listę stosowanych leków i suplementów. Powiedz lekarzowi o wcześniejszych reakcjach alergicznych po szczepieniach, chorobach przewlekłych i problemach zdrowotnych, które pojawiły się w obecnej ciąży. To ułatwia bezpieczną kwalifikację.

Nie kupuj preparatu samodzielnie bez wcześniejszego ustalenia terminu i rodzaju szczepionki z lekarzem. W tym przypadku liczy się nie tylko samo szczepienie, lecz także właściwe wskazanie oraz moment jego podania.

Jak wygląda kwalifikacja i recepta na refundowaną szczepionkę?

Przed szczepieniem odbywa się kwalifikacja medyczna. Lekarz pyta o samopoczucie, przebyte choroby, uczulenia, stosowane leki i przebieg ciąży. Może także zmierzyć temperaturę oraz wyjaśnić, jakich reakcji można spodziewać się po podaniu preparatu.

Szczepionka Abrysvo jest dla kobiet w ciąży bezpłatna w ramach refundacji. Do jej otrzymania potrzebna jest prawidłowo wystawiona recepta refundowana z uprawnieniem dla ciężarnej. Przed wykupieniem ustal z przychodnią termin podania, sposób uzyskania preparatu i zasady jego transportu.

Po podaniu szczepionki zostań w placówce przez czas wskazany przez personel. Pilnej pomocy wymaga nagłe pogorszenie stanu zdrowia, duszność, obrzęk twarzy lub gardła, uogólniona pokrzywka czy omdlenie.

Po szczepieniu mamy mogą wystąpić ból w miejscu wkłucia, ból głowy lub mięśni. Nie stosuj wobec ciężarnej zasad przeznaczonych dla niemowląt: gorączka po szczepieniu u niemowlaka wymaga oceny odpowiedniej do wieku dziecka. Dolegliwości mamy i objawy dziecka po jego własnych szczepieniach omawia się osobno.

Czym szczepienie mamy różni się od podania przeciwciał dziecku?

Szczepienie kobiety w ciąży i podanie przeciwciała monoklonalnego niemowlęciu to dwie różne metody profilaktyki RSV. Łączy je cel: zmniejszenie ryzyka ciężkiej choroby u małego dziecka. Różnią się jednak sposobem działania i momentem zastosowania.

Po szczepieniu mama sama wytwarza przeciwciała, a następnie przekazuje je dziecku przez łożysko. Przeciwciało monoklonalne podaje się natomiast bezpośrednio niemowlęciu po urodzeniu lub przed sezonem zakażeń. Dziecko od razu otrzymuje gotowe przeciwciała, bez oczekiwania na odpowiedź własnego układu odpornościowego.

O wyborze metody decyduje lekarz, biorąc pod uwagę między innymi przebieg ciąży, czas porodu i aktualne zalecenia. Nie zakładaj, że dziecko zawsze potrzebuje obu form ochrony. W wielu sytuacjach jedna dobrze dobrana metoda wystarcza, a w innych lekarz może wskazać inne postępowanie.

Zapytaj jeszcze w ciąży, jaki plan ochrony przed RSV będzie odpowiedni dla Twojego dziecka po narodzinach. Taka rozmowa jest szczególnie ważna przy ryzyku przedwczesnego porodu, ciąży mnogiej lub chorobach przewlekłych mamy i dziecka.

Jakie pytania i objawy omówić z lekarzem po szczepieniu?

Podczas kwalifikacji i po szczepieniu zadawaj pytania wprost. Poproś o wyjaśnienie terminu podania preparatu, zasad refundacji, możliwych odczynów poszczepiennych oraz sytuacji, w których trzeba skontaktować się z lekarzem.

  • Czy termin szczepienia jest odpowiedni dla aktualnego tygodnia ciąży?
  • Czy przyjmowane leki lub choroby przewlekłe wpływają na kwalifikację?
  • Jakie objawy po szczepieniu są spodziewane i zwykle krótkotrwałe?
  • Kiedy należy zadzwonić do przychodni, a kiedy szukać pilnej pomocy?
  • Czy po porodzie dziecko będzie potrzebowało dodatkowej profilaktyki przeciw RSV?

Po szczepieniu obserwuj swoje samopoczucie, ale nie analizuj każdego drobnego sygnału z lękiem. Bolesność ręki czy przejściowe osłabienie zwykle mijają samoistnie. Skontaktuj się z lekarzem, gdy objawy są nasilone, przedłużają się, budzą Twój niepokój albo towarzyszy im reakcja sugerująca alergię.

Szczepienie RSV w ciąży najlepiej potraktować jako jeden z elementów przygotowania do narodzin dziecka. Obok badań, rozmów o porodzie i kompletowania wyprawki daje ono szansę na zaplanowanie ochrony malucha jeszcze przed pierwszym sezonem infekcyjnym.

Źródła

Najczęściej wybierane produkty do wyprawki

Do góry