Przejdź do treści

Pozycje wertykalne do porodu: przykłady i dobór z położną

Autor:
Trzy ciężarne kobiety siedzące na dużych piłkach gimnastycznych podczas ćwiczeń w jasnej sali
Przygotowanie do porodu: ćwiczenie siadu na piłkach. Zdjęcie ilustracyjne. · Gustavo Fring/Pexels

Pozycje wertykalne podczas porodu dają rodzącej możliwość pozostania w ruchu i szukania ułożenia, w którym łatwiej jej radzić sobie ze skurczami. Nie istnieje jednak jedna najlepsza pozycja dla każdej osoby i na cały poród. Wybór zależy między innymi od samopoczucia rodzącej, etapu porodu, ułożenia dziecka, zastosowanego znieczulenia oraz potrzeby monitorowania jego stanu.

Najważniejsza zasada brzmi: słuchaj własnego ciała i komunikuj się z położną. Pozycję można zmienić, gdy przestaje przynosić ulgę, pojawia się zmęczenie albo personel proponuje inne rozwiązanie z przyczyn medycznych.

Podsumowanie:

  • Stanie, klęk i siad z podparciem to przykłady ułożeń omawianych z położną.
  • Możliwości zmiany pozycji zależą od etapu porodu oraz stanu mamy i dziecka.
  • Preferencje wpisane do planu porodu mogą wymagać zmiany ze względów medycznych.

Co oznacza pozycja wertykalna podczas porodu?

Pozycje wertykalne to takie ułożenia, w których tułów pozostaje bardziej pionowo niż w leżeniu na plecach. Rodząca może stać, klęczeć, siedzieć z podparciem albo wykonywać podparty przysiad. Wspólną cechą tych pozycji jest możliwość wykorzystania ciężaru własnego ciała oraz swobodniejszego poruszania miednicą.

Nie oznacza to, że przez cały czas trzeba pozostawać na nogach. Poród wymaga gospodarowania siłami, dlatego aktywność może przeplatać się z odpoczynkiem. Leżenie na boku nie jest pozycją wertykalną, ale dla wielu osób staje się wygodnym sposobem na regenerację między skurczami, szczególnie gdy potrzebują odciążyć nogi lub zmniejszyć napięcie.

Nie traktuj pozycji jak zadania do wykonania. Zdjęcie z poradnika lub relacja innej rodzącej mogą inspirować, ale nie powinny wyznaczać jedynego scenariusza. To, co wygląda komfortowo, może nie sprawdzić się w Twoim przypadku. Zamiast próbować wytrzymać w niewygodnym ułożeniu, od razu powiedz położnej, co czujesz: ból, drętwienie, zawroty głowy, napięcie w plecach albo potrzebę oparcia.

Oszczędzaj w klubie 😎

🔥 -5% na pierwsze zamówienie
🔥 Każda złotówka to 1 punkt
🔥 30-dniowe prawo zwrotu
🔥 Tania dostawa

Odbierz swoje 10 punktów
Dziecko w aucie bawi się swoją zabawką

Jakie pozycje można zmieniać w pierwszym okresie porodu?

W pierwszym okresie porodu wiele rodzących korzysta z ruchu i często zmienia ułożenie. Jedną z możliwości jest stanie z podparciem o ścianę, łóżko, drabinki, blat lub osobę towarzyszącą. Możesz kołysać biodrami, przenosić ciężar z nogi na nogę albo oprzeć przedramiona wyżej, aby rozluźnić ramiona.

Inną opcją jest klęk z podparciem. Przyjmij go na materacu, przy łóżku albo z rękami opartymi o podwyższenie. Taka pozycja pozwala odciążyć stopy i daje przestrzeń do poruszania miednicą. Niektórym osobom pomaga także oparcie klatki piersiowej i rąk na poduszce lub podniesionym zagłówku łóżka.

Siad z podparciem może oznaczać siedzenie na łóżku, krześle porodowym lub przy stabilnym oparciu. Ustawienie ciała dobierz tak, aby nie zapadać się w ramionach i nie napinać szyi. Możesz poprosić osobę towarzyszącą o podłożenie poduszki pod plecy, podtrzymanie dłoni albo przypomnienie o spokojnym oddechu.

Niektóre rodzące rozważają użycie piłki porodowej. Powinna to być piłka przeznaczona do tego celu, odpowiednio dobrana i stabilnie ustawiona, a nie przypadkowa piłka-zabawka. Przed użyciem omów to z położną, zwłaszcza gdy masz trudność z utrzymaniem równowagi, czujesz osłabienie lub podłączono Ci aparaturę monitorującą.

Podczas przygotowań w domu możesz dobrać poduszki ciążowe do odpoczynku i podparcia ciała. Przed zabraniem własnej poduszki do szpitala ustal z personelem, czy i w jakich sytuacjach będzie można z niej korzystać.

Jak omówić pozycje na drugi okres porodu?

Drugi okres porodu wymaga szczególnie uważnej współpracy z położną. To wtedy rodząca może odczuwać silną potrzebę parcia, ale sposób ułożenia ciała powinien uwzględniać bieżącą sytuację kliniczną. Powiedz wcześniej, że chcesz pytać o możliwość zmiany pozycji, zamiast zakładać, że jedno ustawienie będzie dostępne przez cały czas.

Jedną z omawianych możliwości bywa podparty przysiad. Rodząca może korzystać z uchwytów, drabinek, łóżka porodowego albo wsparcia osoby towarzyszącej. Ta pozycja wymaga pewnego podparcia i może być męcząca, dlatego nie trzeba utrzymywać jej długo. Położna pomoże ocenić, czy w danym momencie jest możliwa i jak bezpiecznie zmienić ułożenie.

Możliwe są też warianty klęku, półsiadu lub siedzenia z dobrym oparciem. Nie zakładaj, że konkretna pozycja skróci poród, zapobiegnie pęknięciom albo będzie odpowiednia dla wszystkich. Jej przydatność zmienia się wraz z przebiegiem porodu i aktualnym stanem mamy oraz dziecka.

Przygotuj proste zdania, które ułatwią rozmowę w intensywnym momencie: „Chcę zmienić pozycję”, „Potrzebuję odpoczynku na boku”, „Czy mogę oprzeć się wyżej?” albo „Pokażcie mi inne możliwe ułożenie”. Nie musisz znać fachowych nazw pozycji. Zespół powinien zrozumieć, czego potrzebujesz, i wyjaśnić dostępne opcje.

Jak znieczulenie i monitorowanie wpływają na wybór pozycji?

Zastosowane metody łagodzenia bólu mogą wpływać na zakres ruchu. Po znieczuleniu zewnątrzoponowym niektóre osoby czują osłabienie lub ograniczoną kontrolę nad nogami, dlatego samodzielne wstawanie może nie być możliwe. Nie oznacza to automatycznie konieczności leżenia płasko na plecach. Zapytaj położną o pozycje dostępne w łóżku, zmianę ułożenia na bok, półsiad albo inne warianty z asekuracją.

Monitorowanie dobrostanu dziecka również może zmienić organizację ruchu. Przewody, czujniki czy konieczność wykonania badania nie przekreślają każdej zmiany pozycji, ale mogą wymagać pomocy personelu i spokojniejszego tempa. Nie odpinaj sprzętu samodzielnie ani nie próbuj przechodzić do innej pozycji bez asekuracji, gdy czujesz osłabienie.

Wcześniejsze ustalenia pozostają ważne, lecz w porodzie czasem trzeba je zmodyfikować. Poproś o jasne wyjaśnienie przyczyny: dowiedz się, co personel obserwuje, jakie ułożenie proponuje i czy zmiana ma charakter chwilowy. Taka rozmowa pomaga zachować sprawczość także wtedy, gdy plan trzeba dostosować do sytuacji.

Jak zapisać preferencje i przygotować wsparcie osoby towarzyszącej?

Preferencje dotyczące ruchu i pozycji wpisz do planu porodu. Nie musisz tworzyć długiej listy. Wystarczą konkretne informacje: chcesz mieć możliwość chodzenia, prosić o zmianę pozycji, korzystać z podparcia, odpoczywać na boku oraz otrzymywać wyjaśnienia, gdy ograniczenia będą potrzebne.

Plan nie jest umową gwarantującą identyczny przebieg porodu. Jest punktem wyjścia do rozmowy z zespołem. Zabierz go do szpitala, omów najważniejsze punkty przy przyjęciu i przypomnij o nich, gdy zmieni się dyżur. Osoba towarzysząca może pomóc przekazać Twoje potrzeby, gdy skupisz się na skurczach.

Przed porodem ustalcie też praktyczne formy wsparcia. Partner, partnerka lub inna bliska osoba może podać wodę, przytrzymać dłoń, pomóc zmienić pozycję po zgodzie położnej, przypomnieć o rozluźnieniu barków albo zapewnić stabilne oparcie. Niech obserwuje Twoje sygnały, zamiast namawiać do pozycji, która przestała być wygodna.

Źródła

Najczęściej wybierane produkty do wyprawki

Do góry