Przejdź do treści

Pessar położniczy a uroginekologiczny: czym się różnią i kto je dobiera?

Autor:
Lekarka w białym fartuchu ze stetoskopem, siedząca z dłońmi splecionymi przed sobą
Tima Miroshnichenko/Pexels

Pessar to wyrób medyczny umieszczany w pochwie, ale jego zastosowanie zależy od rodzaju konstrukcji i problemu zdrowotnego. Pessary stosowane przy obniżeniu narządów miednicy nie są tym samym co pessary szyjkowe wykorzystywane w wybranych sytuacjach podczas ciąży. Nie należy dobierać ich samodzielnie ani sugerować się wyłącznie opiniami innych pacjentek. O rodzaju, rozmiarze, sposobie kontroli i ewentualnym czasie używania zawsze decyduje lekarz po badaniu.

Podsumowanie:

  • Pessary położnicze i uroginekologiczne mają różne zastosowania i nie są zamienne.
  • Rodzaj, rozmiar i plan kontroli ustala lekarz; instruktaż zależy od konkretnego wyrobu.
  • Pessar nie gwarantuje zapobiegania porodowi przedwczesnemu i nie zastępuje opieki położniczej.

Co oznacza słowo pessar i dlaczego obejmuje różne wyroby?

Pessar ginekologiczny jest wyrobem dopochwowym wykonanym najczęściej z elastycznego materiału medycznego. Ma podtrzymywać określone struktury albo oddziaływać na szyjkę macicy, dlatego pod wspólną nazwą kryją się produkty o różnych kształtach, wielkościach i przeznaczeniu.

W ginekologii i uroginekologii stosuje się między innymi pessary pierścieniowe, kostkowe, grzybkowe czy cewkowe. Lekarz może rozważyć je u pacjentek z obniżeniem ścian pochwy, macicy, pęcherza moczowego lub odbytnicy. Taki pessar ma mechanicznie podpierać narządy miednicy i zmniejszać związane z tym dolegliwości, na przykład uczucie ciężaru, uwierania lub obecności „kulki” w pochwie.

Inną grupę stanowią pessary szyjkowe, nazywane też położniczymi. Są projektowane z myślą o zastosowaniu w ciąży i mają odmienny cel niż modele podpierające narządy miednicy. Sam fakt, że oba wyroby zakłada się dopochwowo, nie oznacza, że można je stosować zamiennie.

Oszczędzaj w klubie 😎

🔥 -5% na pierwsze zamówienie
🔥 Każda złotówka to 1 punkt
🔥 30-dniowe prawo zwrotu
🔥 Tania dostawa

Odbierz swoje 10 punktów
Dziecko w aucie bawi się swoją zabawką

Czym różni się pessar położniczy od podpierającego narządy miednicy?

Pessar położniczy jest przeznaczony dla ciężarnych w ściśle określonych sytuacjach klinicznych, zwykle związanych z oceną szyjki macicy i ryzykiem porodu przedwczesnego. Lekarz bierze pod uwagę przebieg obecnej ciąży, wywiad położniczy, wynik badania oraz badania obrazowe. Nie jest to uniwersalne rozwiązanie dla każdej pacjentki, u której w badaniu stwierdzono krótszą szyjkę.

W zaleceniach SMFM dotyczących ciąży pojedynczej z krótką szyjką macicy u pacjentek bez wcześniejszego samoistnego porodu przedwczesnego nie rekomenduje się rutynowego zakładania pessara szyjkowego wyłącznie z tego powodu. Nie należy więc traktować pessara w ciąży jako metody, która sama w sobie gwarantuje zapobieganie porodowi przedwczesnemu. Postępowanie dobiera lekarz prowadzący, czasem we współpracy ze specjalistą medycyny matczyno-płodowej.

Z kolei pessary uroginekologiczne stosuje się przede wszystkim poza ciążą, gdy celem jest wsparcie narządów miednicy. Mogą być jedną z metod postępowania u kobiet, które chcą uniknąć zabiegu operacyjnego, nie mogą zostać zakwalifikowane do operacji albo potrzebują czasowego zmniejszenia objawów. Pessar nie „naprawia” trwale tkanek, ale może poprawić komfort codziennego funkcjonowania.

Jak lekarz ustala wskazania i omawia alternatywy?

Dobór pessara zaczyna się od rozmowy i badania. Lekarz pyta o objawy, przebyte porody, operacje w obrębie miednicy, choroby przewlekłe, stosowane leki oraz plany dotyczące ciąży. Przy dolegliwościach uroginekologicznych znaczenie ma także to, czy pojawiają się problemy z oddawaniem moczu lub stolca, nawracające infekcje, ból albo nietrzymanie moczu.

W przypadku obniżenia narządów miednicy lekarz ocenia stopień problemu, stan błon śluzowych pochwy oraz to, czy dany model będzie stabilnie utrzymywał się na miejscu. Pessar może być elementem szerszego planu obejmującego fizjoterapię dna miednicy, leczenie miejscowe lub zabieg operacyjny. Decyzja zależy od objawów, stanu zdrowia i oczekiwań pacjentki.

Przy podejrzeniu problemów z szyjką macicy w ciąży lekarz nie powinien opierać decyzji wyłącznie na jednym parametrze. Omawia dostępne metody postępowania, ich ograniczenia oraz plan kontroli. Poinformuj specjalistę o skurczach, plamieniu, bólu podbrzusza, odpływaniu płynu z pochwy, gorączce i wcześniejszych ciążach zakończonych przedwcześnie.

Nie kupuj pessara przez internet na podstawie opisu typu „uniwersalny” ani nie wybieraj rozmiaru według doświadczeń innych osób. Źle dopasowany wyrób może powodować dyskomfort, ucisk, otarcia, trudności z oddawaniem moczu lub po prostu nie spełniać swojej funkcji.

Jak wygląda dobór, kontrola i instruktaż użytkowania?

Lekarz dobiera kształt i rozmiar pessara podczas badania. Po założeniu sprawdza, czy wyrób utrzymuje się prawidłowo, nie powoduje bólu oraz nie przeszkadza podczas chodzenia, siedzenia czy korzystania z toalety. Czasem właściwy rozmiar udaje się ustalić od razu, a czasem potrzebna jest korekta podczas kolejnej wizyty.

Instruktaż zależy od rodzaju pessara i wskazania. Niektóre pacjentki mogą, po przeszkoleniu przez lekarza, samodzielnie wyjmować i ponownie zakładać wybrane modele podpierające narządy miednicy. Inne wymagają kontroli oraz wymiany wyłącznie w gabinecie. Nie wolno samodzielnie zakładać ani wyjmować pessara położniczego bez jednoznacznych zaleceń prowadzącego specjalisty.

Podczas użytkowania utrzymuj zwykłą, delikatną higienę intymną. Nie stosuj irygacji pochwy ani preparatów dopochwowych bez konsultacji, ponieważ mogą podrażniać śluzówkę lub wpływać na lokalne środowisko pochwy. Lekarz ustali częstotliwość kontroli, a pacjentka powinna zgłaszać się na wizyty zgodnie z tym harmonogramem, nawet gdy nie odczuwa dolegliwości.

Jeśli pessar jest stosowany z powodu obniżenia narządów miednicy, poinformuj lekarza, czy objawy rzeczywiście się zmniejszyły. Powiedz także o problemach podczas współżycia, oddawania moczu, wypróżniania czy aktywności fizycznej. Taka informacja pomaga zdecydować, czy obecny model i sposób leczenia są odpowiednie.

Które objawy podczas używania pessara trzeba zgłosić?

Nie każdy dyskomfort oznacza powikłanie, jednak ból, pieczenie lub wyraźne uczucie ucisku wymagają kontaktu z gabinetem. Pessar nie powinien powodować nasilonego bólu ani utrudniać normalnego oddawania moczu. Nie próbuj przesuwać go na siłę, gdy pojawi się dyskomfort lub gdy wyrób wydaje się wypadać.

Skontaktuj się z lekarzem pilnie, gdy wystąpią:

  • krwawienie z dróg rodnych, zwłaszcza obfite albo pojawiające się w ciąży;
  • silny ból podbrzusza, miednicy lub pochwy;
  • gorączka, dreszcze albo wyraźne pogorszenie samopoczucia;
  • nietypowa, cuchnąca wydzielina, nasilone pieczenie lub świąd;
  • trudność w oddaniu moczu, zatrzymanie moczu albo silny ból przy mikcji;
  • podejrzenie odpływania płynu owodniowego, regularne skurcze lub plamienie w ciąży;
  • wypadnięcie pessara, jego przemieszczenie albo niemożność usunięcia modelu, który pacjentka zwykle wyjmuje samodzielnie.

W ciąży szczególnie szybko reaguj na objawy mogące sugerować infekcję, czynność skurczową lub przedwczesne odejście płynu owodniowego. Pessar nie zastępuje regularnej opieki położniczej ani kontroli zaleconych przez lekarza.

Źródła

Najczęściej wybierane produkty do wyprawki

Do góry