Przejdź do treści

Papier mâché – jak zrobić masę papierową i co z niej ulepić?

Autor:
Kobieta i chłopiec siedzą na podłodze przy białej papierowej konstrukcji z ozdobioną kartką papieru
Kampus Production/Pexels

Z papierowej masy można ulepić księżyc do zawieszenia nad biurkiem, medal z własnym znakiem albo małą dekorację na półkę. Najpierw jest darcie i ugniatanie papieru, później wybieranie kształtu. Malowanie zostaje na kolejne spotkanie, gdy praca już wyschnie.

Papier mâché daje sporo miejsca na własne pomysły, ale pierwsza próba potrafi zaskoczyć konsystencją. Pokazujemy, jak przygotować niewielką porcję masy papierowej, od czego zacząć lepienie i kiedy sięgnąć po farby. Bez planowania wielkiej rzeźby na jedno popołudnie.

Dopasowane do tematu

Podsumowanie:

  • Masa papierowa służy do lepienia, a papierowe paski do oklejania gotowej formy.
  • Zacznijcie od małej porcji masy i prostych, niezbyt grubych kształtów.
  • Gotową pracę pomalujcie dopiero po całkowitym wyschnięciu.

Masa papierowa a oklejanie formy papierem

Pod nazwą papier mache kryją się dwa różne sposoby tworzenia. Pierwszy polega na lepieniu z miękkiej masy przygotowanej z rozdrobnionego, namoczonego papieru. Drugi to oklejanie gotowej formy kolejnymi warstwami papierowych pasków. Obie techniki dają inne efekty i wymagają trochę innego przygotowania.

Masa papierowa przypomina wilgotną, włóknistą glinę. Dobrze sprawdza się przy niewielkich figurkach, płaskich zawieszkach, medalach, literach, prostych zwierzętach czy dekoracyjnych płytkach. Dziecko może ściskać ją w dłoniach, łączyć części i wygładzać powierzchnię palcem lekko zwilżonym wodą.

Oklejanie formy papierem przydaje się wtedy, gdy chcecie uzyskać większą, lekką bryłę. Można wykorzystać prosty kształt przygotowany przez dorosłego, na przykład zwinięty papier lub kartonową konstrukcję. Paski papieru układa się warstwami na powierzchni, a po wyschnięciu forma staje się sztywniejsza. Nie używajcie balonów podczas pracy z maluchami, ponieważ pęknięty balon może stwarzać ryzyko zadławienia.

Na pierwsze spotkanie z papierem wybierzcie masę do lepienia. Łatwiej zatrzymać pracę w dowolnym momencie, odłożyć figurkę do schnięcia i wrócić do dekorowania następnego dnia. Nie planujcie od razu dużej rzeźby. Cienkie i proste kształty są wygodniejsze do wykonania niż rozbudowane postacie z wieloma drobnymi elementami.

Oszczędzaj w klubie 😎

🔥 -5% na pierwsze zamówienie
🔥 Każda złotówka to 1 punkt
🔥 30-dniowe prawo zwrotu
🔥 Tania dostawa

Odbierz swoje 10 punktów
Dziecko w aucie bawi się swoją zabawką

Jak zrobić masę papierową krok po kroku?

Domową masę papierową można przygotować na kilka sposobów. Zacznijcie od porwania papieru na małe kawałki. Możecie użyć czystego, niepowlekanego papieru, który łatwo chłonie wodę. Zalejcie go niewielką ilością ciepłej wody i zostawcie na kilka lub kilkanaście godzin, aż wyraźnie zmięknie.

Potem odciśnijcie nadmiar wody i rozgniećcie papier rękami na możliwie jednolitą pulpę. Dziecko może pomagać w darciu, mieszaniu i ugniataniu. Rozdrabnianie mikserem pozostaw dorosłemu, a urządzenie trzymaj poza zasięgiem dzieci. Ręczne ugniatanie daje bardziej wyczuwalną strukturę, która również dobrze sprawdza się w pracach plastycznych.

Do małej porcji namoczonego i osączonego papieru można dodać po trochu mąkę pszenną, mąkę ziemniaczaną oraz sól. Nie wsypuj od razu dużej ilości dodatków: ich ilość zależy od porcji papieru i tego, ile zostało w nim wody. Mieszaj po każdej małej porcji i sprawdzaj, czy z masy da się uformować płaski kształt. Składniki dobiera dorosły, również z uwzględnieniem alergii dziecka. Masa służy do prac plastycznych, nie do jedzenia.

Gotowa masa papierowa powinna dać się uformować w dłoni, zamiast rozpływać się na podkładce. Gdy jest zbyt rzadka, dosyp odrobinę suchego składnika i dokładnie ugnieć. Gdy kruszy się albo trudno połączyć z niej elementy, dodaj minimalną ilość wody. Przygotujcie małą porcję próbną, ulepcie prosty kształt i dopiero później zdecydujcie, czy konsystencja wymaga zmiany.

Nie przechowujcie domowej masy przez długi czas. Najlepiej wykorzystać ją podczas tej samej aktywności, a resztki usunąć po zakończeniu pracy. Umyjcie ręce, blat i narzędzia, zwłaszcza że w masie znajdują się składniki kuchenne. Do zabawy wybierzcie osobną miskę i łyżkę, których nie będziecie później używać do podawania posiłków.

Masa i woda łatwo trafiają na ubranie, dlatego przygotuj stare okrycie albo fartuszek do malowania. Pod miskę połóż zmywalną podkładkę. Dzięki temu podczas ugniatania nie trzeba co chwilę przerywać pracy, by wycierać stół.

Co ulepić z dzieckiem na początek?

Początkującej osobie łatwiej osiągnąć satysfakcjonujący efekt, gdy ma przed sobą prosty cel. Zamiast projektować skomplikowaną figurkę, zaproponuj płaski kształt: liść, chmurę, rybę, serce, księżyc albo własny znak. Masę można rozpłaszczyć dłonią na podkładce, a następnie wycinać kontur bezpiecznym plastikowym narzędziem lub modelować go palcami.

Ciekawie wyglądają także małe reliefy. Dziecko przygotowuje płaską bazę, a potem dokłada na niej wałeczki, kropki i niewielkie kawałki masy. W ten sposób powstają słońca z promieniami, twarze, kwiaty, ślady łap lub abstrakcyjne wzory. Nie wygładzaj każdej nierówności za dziecko. Samodzielnie zrobiona faktura mówi więcej o jego pomyśle niż powierzchnia dopracowana przez dorosłego.

Możecie też stworzyć kolekcję drobnych form połączonych wspólnym tematem. Jednego dnia będą to znaki pogody, innym razem miniaturowe owoce, owady lub fantastyczne stworzenia. Ustalcie tylko liczbę prac, która nie zmęczy dziecka. Kilka małych elementów daje większą swobodę niż jedna praca, nad którą trzeba długo siedzieć.

Podczas lepienia zadawaj pytania otwarte. Zapytaj, co przypomina dany kształt, gdzie mógłby mieszkać albo jakie kolory pojawią się później na powierzchni. Nie zgaduj za dziecko i nie poprawiaj jego odpowiedzi. Papierowa masa dobrze przyjmuje eksperymenty, więc można zmienić pomysł nawet w połowie pracy.

Pomysły na inne zabawy z mieszaniem i ugniataniem znajdziesz w poradniku o sensoplastyce dla dzieci. Wybierzcie jedną aktywność na dane popołudnie. Papierowe formy można spokojnie zostawić do wyschnięcia, zamiast od razu planować kolejną pracę.

Na pierwszą próbę wybierzcie medal z odciśniętym znakiem. Rozpłaszczcie niewielką porcję masy i nadajcie jej prosty, zaokrąglony kształt. Dziecko może odcisnąć wzór tępą końcówką plastikowego narzędzia albo dołożyć płaską literę. Lepiej zrezygnować z cienkich, wystających części, które łatwo odłamać przy przenoszeniu.

Gdy medal ma później wisieć, dorosły przygotowuje otwór jeszcze w wilgotnej masie. Pracę zostawcie na podkładce do całkowitego wyschnięcia, a dopiero potem pomalujcie. Taki projekt pozwala przejść wszystkie etapy papier mâché na jednej niewielkiej formie, bez dokładania kolejnych figurek.

Jak suszyć i malować prace z papier mâché?

Gotowe formy odłóżcie w spokojne, przewiewne miejsce na płaskiej podkładce. Grubsze elementy schną dłużej niż cienkie, a tempo zależy między innymi od wielkości pracy, ilości wody w masie i warunków w pomieszczeniu. Nie przyspieszaj suszenia w piekarniku ani mikrofalówce. Sprawdzajcie delikatnie, czy powierzchnia oraz spód pracy są już suche.

Jeżeli figurka ma kilka grubych części, pozostawcie ją bez dekoracji tak długo, aż wyschnie w całości. Malowanie wilgotnej powierzchni może utrudnić wykończenie pracy. Dziecko może w tym czasie wymyślić nazwę obiektu, zaplanować kolory albo narysować szkic kolejnej rzeźby.

Po wyschnięciu przychodzi pora na farby. Zacznijcie od większych plam koloru, a detale dodajcie później cienkim pędzlem lub patyczkiem. Nie trzeba zakrywać całej papierowej faktury. Czasem kilka kolorowych akcentów wystarczy, by wydobyć kształt i zachować charakter masy.

Na koniec ustawcie prace w miejscu, gdzie dziecko może je obejrzeć i opowiedzieć o nich domownikom. Papier mâché nie wymaga perfekcji ani jednego właściwego pomysłu. Daje za to okazję do spokojnego tworzenia, testowania różnych form i zauważania, jak z kawałków papieru powstaje własny, trójwymiarowy obiekt.

Do dekorowania suchej pracy możecie wykorzystać farby plakatowe i tempery; najpierw sprawdźcie mały fragment powierzchni. Kolory można wcześniej rozrysować na osobnej kartce, używając kredek ołówkowych. Taki szkic jest propozycją, nie wzorem, który dziecko musi później dokładnie odtworzyć.

Pytania i odpowiedzi

Czy papier mâché i masa papierowa to to samo?

Papier mâché obejmuje zarówno lepienie z rozdrobnionego papieru, jak i oklejanie form papierowymi paskami. Masa papierowa to materiał używany w pierwszej z tych technik.

Jak długo schnie masa papierowa?

Nie ma jednego czasu dla każdej pracy. Zależy on od grubości formy, wilgotności masy i warunków w pomieszczeniu. Przed malowaniem sprawdźcie również spód oraz grubsze fragmenty.

Czy dziecko może samo przygotować masę?

Może pomagać w darciu papieru i ręcznym ugniataniu. Dobór składników oraz używanie urządzeń, takich jak mikser, należą do dorosłego. Masy nie wolno jeść.

Źródła

Moda na bestsellery 🥇🤝

Do góry