Przejdź do treści

Makatka na ścianę: pierwszy projekt do utkania razem z dzieckiem

Autor:
Dziecko i dorosły tkają kolorową makatkę na drewnianych krosnach przy użyciu włóczki w kilku kolorach

Pierwszy rząd przechodzi nad nitką, pod nitką, znów nad i pod. W następnym kolejność się odwraca. Z tego prostego rytmu powstaje makatka na ścianę, którą można utkać razem z dzieckiem. Na początek proponujemy niewielki prostokąt z dwoma szerokimi pasami koloru, bez ozdobnych węzłów i długich frędzli. Dorosły przygotowuje trudniejsze etapy oraz pomaga przy zdejmowaniu, a dziecko może samodzielnie prowadzić włóczkę. Poniżej opisujemy splot płócienny i dołączamy własny schemat pokazujący jego naprzemienny układ.

Dopasowane do tematu

Podsumowanie:

  • Pierwszy projekt ma dwa pasy koloru i naprzemienny splot płócienny.
  • Nie ściągaj wątku, aby boki nie zwężały się podczas tkania.
  • Zakończenie i zawieszenie wykonaj z dorosłym, poza zasięgiem niemowlęcia.

Jak przygotować ramkę, osnowę i włóczkę na pierwszą makatkę?

Przygotuj małą ramkę tkacką, mocną nitkę na osnowę i dwa kolory włóczki na wątek. Osnowa biegnie pionowo i podtrzymuje pracę, a wątek przeplatamy w poprzek. Te dwa pojęcia łatwiej zrozumieć, pokazując je od razu na konkretnych nitkach, zamiast uczyć się definicji osobno.

Wybierając krosna tkackie, sprawdź zawartość zestawu: rozstaw zaczepów, dołączone narzędzia i instrukcję mocowania nici. Nie każdy komplet zawiera włóczkę w tych samych kolorach. Zestaw do pomponów nie zastępuje ramki do opisanego projektu. Różne rodzaje pracy z nitką wyjaśnia poradnik Krosno dla dzieci – czym różni się tkanie od szycia i makramy?

Na pierwszy projekt wystarczy wąski pas osnowy, na przykład dziesięć równoległych nitek, jeśli ramka pozwala zachować taki układ. Pozostaw zapas do zakończenia pracy zgodnie z konstrukcją narzędzia. Nie zaczynaj tkania tuż przy samych zaczepach, bo później zabraknie miejsca na związanie końców.

Osnowa powinna być równa, ale nie naprężona tak mocno, żeby wyginała ramkę. Dorosły sprawdza mocowanie i wiąże początek oraz koniec. Zanim dziecko weźmie igłę tkacką lub czółenko, pokaż bezpieczne odkładanie narzędzia. Stosuj przybory przeznaczone do takiej pracy i wieku użytkownika.

Oszczędzaj w klubie 😎

🔥 -5% na pierwsze zamówienie
🔥 Każda złotówka to 1 punkt
🔥 30-dniowe prawo zwrotu
🔥 Tania dostawa

Odbierz swoje 10 punktów
Dziecko w aucie bawi się swoją zabawką

Jak przepleść pierwsze rzędy prostym splotem?

Odmierz niezbyt długi odcinek pierwszego koloru. Krótszą nitką łatwiej manewrować niż całym kłębkiem, który plącze się przy każdym przełożeniu. Zostaw z boku wolny koniec do późniejszego schowania. Pierwszy rząd prowadź nad pierwszą nitką osnowy, pod drugą i dalej naprzemiennie.

Na końcu nie ściągaj wątku mocno. Ułóż go w łagodny łuk, a potem delikatnie dosuń do dolnej części pracy. Niewielki zapas pomaga zachować szerokość, bo nić musi otoczyć pionowe nitki. Zbyt mocne ciągnięcie zwęża boki w klepsydrę.

Drugi rząd prowadź w przeciwnym układzie: tam, gdzie wcześniej nitka szła nad osnową, teraz przechodzi pod nią. Schemat pokazuje dwa sąsiednie rzędy. Na początku możecie sprawdzać po dwa przejścia naraz. Dorosły nie musi kończyć całego rzędu za dziecko przy pierwszej pomyłce.

Po kilku rzędach porównajcie szerokość pracy z początkową. Jeśli jest wyraźnie węższa, poluzujcie ostatni fragment przed dalszym tkaniem. Pojedynczy błąd w splocie można poprawić, cofając nitkę, albo świadomie zostawić jako część pierwszej próby.

Zobacz schemat dwóch kolorów i splotu płóciennego

Zobacz schemat dwóch kolorów i splotu płóciennego
Zobacz schemat dwóch kolorów i splotu płóciennego Autorski schemat.

Jak zmienić kolor i utrzymać równe brzegi?

Pierwszy kolor może zająć mniej więcej połowę prostokąta. Nie trzeba odmierzać identycznej liczby rzędów. Zatrzymajcie się wtedy, gdy pas jest czytelny, a dziecko nadal ma ochotę kontynuować. Drugi kolor wprowadzimy jako szeroką zmianę, bez tworzenia skomplikowanego obrazka.

Zostaw koniec pierwszej nitki przy bocznej części pracy, aby później przepleść go i schować. Nowy kolor zacznij z podobnym zapasem. Kontynuuj naprzemienny układ splotu, dopasowując go do poprzedniego rzędu. Nie wystarczy zawsze rozpoczynać od tej samej zasady przy krawędzi; sprawdź, jak układa się nić poniżej.

Końce nie powinny tworzyć dużego, twardego węzła na środku makatki. Można przeprowadzić je przez kilka sąsiednich przeplotów na lewej stronie, zgodnie z instrukcją użytego zestawu. Dorosły pomaga sprawdzić, czy połączenie nie rozsuwa się podczas delikatnego poruszenia.

Pilnujcie boków przez cały czas, a nie dopiero na końcu. Co kilka rzędów połóżcie pracę płasko i sprawdźcie, czy nitki osnowy pozostają w podobnych odstępach. Nie dociskajcie rzędów tak mocno, żeby całość stała się sztywnym wałkiem. W pierwszej makatce małe nierówności są całkowicie dopuszczalne.

Jak zakończyć tkanie i zdjąć makatkę z ramki?

Zakończ tkanie z zapasem osnowy. Przed wyjęciem przeczytaj instrukcję ramki, bo sposób uwalniania pętli i końców zależy od jej budowy. Nie przecinaj wszystkich pionowych nici jednocześnie bez zabezpieczenia. Gotowy prostokąt może wtedy zacząć się rozplatać.

Dorosły zdejmuje lub przecina osnowę etapami i wiąże sąsiednie końce parami, blisko utkanego brzegu, bez mocnego ściągania. Przy naszej parzystej liczbie nitek łatwo utworzyć pary. Zabezpiecz jeden brzeg, a następnie drugi, cały czas podtrzymując pracę na stole.

Do przycięcia wystających końcówek przydadzą się nożyczki. Cięcie wykonuje osoba, która potrafi odróżnić luźny koniec od nitki podtrzymującej splot. Nie skracaj nici na oślep. Zostaw niewielki zapas i sprawdź, czy węzły są stabilne.

Schowaj końce wątku na lewej stronie i wyrównaj krótkie frędzle, jeśli je zostawiacie. Nie muszą być ozdobą tej wersji. Makatka może mieć po prostu dwa zabezpieczone brzegi. Zanim ją podniesiesz, delikatnie sprawdź każde miejsce zakończenia.

Jak powiesić dekorację i uprościć projekt dla początkującego dziecka?

Gotową pracę można połączyć z krótką, gładką listewką za pomocą kilku mocowań wykonanych przez dorosłego. Sprawdź, czy drewno nie ma drzazg, a nić nie zsuwa się z końca. To lekka dekoracja, ale wymaga stabilnego zawieszenia poza zasięgiem małego dziecka.

Nie umieszczaj sznurków i pętli przy łóżeczku niemowlęcia. Makatka nie jest zabawką do ciągnięcia ani elementem wyposażenia miejsca snu. Jeśli nie masz odpowiedniego miejsca na ścianie, zachowaj ją na płasko w pudełku z pracami. Zawieszenie nie jest obowiązkowym finałem projektu.

Dziecku, dla którego osnowa jest jeszcze zbyt gęsta, zaproponuj przeplatanki z większymi otworami. To inna forma przeprowadzania sznurka, nie gotowa makatka, lecz może być wygodniejszym początkiem. Wspólny projekt można też podzielić: dorosły prowadzi trudniejszy fragment, a dziecko wybiera kolor i wykonuje kilka rzędów.

Zdjęcie pierwszej pracy możecie wkleić do albumu, dodając datę i krótką opowieść o kolorach. Sposoby tworzenia takiej pamiątki opisuje Scrapbooking – co to jest i jak zacząć tworzyć z dzieckiem album wspomnień? Nie trzeba poprawiać każdej nierówności przed fotografowaniem. Dwa własnoręcznie utkane pasy pokazują realną pracę rąk, również z miejscami, które wyszły inaczej niż na schemacie.

Najczęściej zadawane pytania

Co to jest osnowa, a co wątek?

Osnowa to pionowe nitki podtrzymujące tkanie. Wątek przeplatamy między nimi w kolejnych rzędach.

Dlaczego makatka zwęża się po bokach?

Najczęściej wątek jest zbyt mocno ściągany. Zostaw łagodny łuk przed dosunięciem rzędu i sprawdzaj szerokość w trakcie.

Czy można przeciąć całą osnowę na koniec?

Nie rób tego bez zabezpieczenia. Zdejmuj pracę według instrukcji ramki i wiąż końce etapami, z pomocą dorosłego.

Źródła

Najlepsze artykuły plastyczne dla dzieci

Do góry