Przejdź do treści

Drgawki gorączkowe u dziecka. Jak je rozpoznać i prawidłowo reagować?

Autor:
Kobieta mierzy temperaturę dziecku leżącemu w łóżku termometrem bezdotykowym
MART PRODUCTION/Pexels

Podczas drgawek gorączkowych zabezpiecz dziecko przed urazem, sprawdź czas rozpoczęcia napadu i niczego nie wkładaj mu do ust. Nie przytrzymuj rąk ani nóg i nie próbuj podawać wody lub leku. Jeśli to pierwszy napad, trwa dłużej niż 5 minut, dziecko ma trudności z oddychaniem albo sinieje, dzwoń pod 112 lub 999. Poniżej wyjaśniamy, jak rozpoznać drgawki, czym różnią się od dreszczy i co zrobić po ich ustaniu.

W skrócie:

  • Zabezpiecz dziecko przed uderzeniem i sprawdź czas rozpoczęcia drgawek.
  • Nie przytrzymuj kończyn i nie wkładaj niczego do ust.
  • Po ustaniu drgawek sprawdź oddech i ułóż dziecko w pozycji bezpiecznej.
  • Przy pierwszym napadzie, czasie ponad 5 minut, problemach z oddychaniem lub sinieniu dzwoń pod 112 albo 999.
  • Pierwszy epizod wymaga pilnej oceny medycznej.

Czym są drgawki gorączkowe i u kogo występują?

Drgawki gorączkowe to napady związane z gorączką, które najczęściej występują u dzieci między 6. miesiącem a 5. lub 6. rokiem życia. Mogą pojawić się na początku infekcji, czasem zanim rodzic zauważy wysoką temperaturę. Nie muszą wynikać z bardzo wysokiej gorączki. U części dzieci napad występuje także wtedy, gdy temperatura dopiero szybko rośnie.

Przyczyną gorączki może być zwykła infekcja wirusowa lub bakteryjna. Przykładem choroby przebiegającej z gorączką jest trzydniówka u dziecka, ale nie oznacza to, że każde dziecko z trzydniówką będzie miało drgawki.

Pierwszy napad zawsze wymaga pilnej oceny medycznej. Lekarz powinien ustalić, co wywołało gorączkę, oraz wykluczyć inne przyczyny drgawek, które wymagają odmiennego postępowania.

Oszczędzaj w klubie 😎

🔥 -5% na pierwsze zamówienie
🔥 Każda złotówka to 1 punkt
🔥 30-dniowe prawo zwrotu
🔥 Tania dostawa

Odbierz swoje 10 punktów
Dziecko w aucie bawi się swoją zabawką

Jak wyglądają drgawki gorączkowe u dziecka?

Rodzice często pytają, jak wyglądają drgawki gorączkowe. Dziecko może nagle stracić kontakt z otoczeniem, zesztywnieć albo wykonywać rytmiczne ruchy rąk i nóg. Zdarza się, że ma przewrócone oczy, zaciska szczęki, ślini się lub przez krótki czas oddycha nieregularnie. Skóra może stać się blada, a przy zaburzeniach oddychania także sina.

Po napadzie dziecko zwykle jest bardzo senne, osłabione, rozdrażnione lub zdezorientowane. Może potrzebować snu i bliskości rodzica. Obserwuj je, ale nie zakładaj, że senność po drgawkach wyjaśnia wszystkie niepokojące objawy. Jeśli kontakt nie wraca, dziecko nadal trudno dobudzić albo jego stan się pogarsza, wezwij pomoc.

Drgawki gorączkowe a dreszcze: jak je odróżnić?

Dreszcze mogą przypominać drgawki, ponieważ dziecko trzęsie się podczas narastania gorączki. Przy dreszczach zwykle pozostaje przytomne, reaguje na głos, płacze, odpowiada gestem lub słowami i utrzymuje kontakt z rodzicem. Drżenie nie musi być rytmiczne, a po ogrzaniu dziecka i uspokojeniu gorączki najczęściej słabnie.

Podczas drgawek kontakt z dzieckiem jest często wyraźnie zaburzony lub niemożliwy. Nie odpowiada ono na polecenia, może mieć sztywne ciało albo powtarzalne ruchy kończyn. Jeśli nie masz pewności, czy są to drgawki gorączkowe, traktuj sytuację jak napad i skontaktuj się z pomocą medyczną.

Co robić podczas drgawek gorączkowych?

Najważniejsze jest bezpieczeństwo dziecka i dokładna obserwacja. Zachowaj możliwie spokojne działanie, nawet jeśli objawy budzą silny lęk.

  • Połóż dziecko na podłodze lub innej stabilnej powierzchni.
  • Usuń z otoczenia twarde przedmioty, zabawki i meble, o które może się uderzyć.
  • Podłóż coś miękkiego pod głowę, na przykład zwinięty koc lub bluzę.
  • Poluzuj ciasne ubranie przy szyi.
  • Sprawdź czas rozpoczęcia napadu. Jeśli możesz, nagraj krótki film dla lekarza, ale nie kosztem bezpieczeństwa dziecka.
  • Po ustaniu drgawek sprawdź oddech i ułóż dziecko w pozycji bezpiecznej na boku.

Nie próbuj na siłę obniżać temperatury w trakcie napadu. Chłodne okłady, zimna kąpiel czy rozbieranie dziecka do bielizny nie zatrzymają drgawek, a mogą dodatkowo je wychłodzić i przestraszyć.

Czego nie robić w czasie napadu?

Nie wkładaj do ust palców, łyżeczki, smoczka, gazika ani żadnego innego przedmiotu. Dziecko nie „połknie języka”, a próba otwierania ust może skończyć się urazem jamy ustnej lub ugryzieniem osoby pomagającej.

Nie unieruchamiaj rąk i nóg. Ruchy drgawkowe nie są świadome, a silne przytrzymywanie może spowodować uraz. Nie podawaj też leków przeciwgorączkowych, wody, mleka czy jedzenia, dopóki dziecko nie odzyska pełnej świadomości i nie będzie bezpiecznie połykać.

Nie zostawiaj dziecka samego. Obserwuj oddech, kolor skóry, długość napadu oraz to, czy drgawki obejmują całe ciało, czy tylko jedną jego stronę.

Kiedy wezwać pogotowie?

Dzwoń pod 112 lub 999 przy pierwszym epizodzie drgawek. Natychmiast wezwij pogotowie również wtedy, gdy napad trwa 5 minut lub dłużej, dziecko ma trudności z oddychaniem, sinieje albo nie odzyskuje prawidłowego kontaktu po zakończeniu drgawek.

Pomoc medyczna jest konieczna także wtedy, gdy drgawki dotyczą tylko jednej strony ciała, powtarzają się w ciągu 24 godzin lub dziecko ma sztywny kark, nasilony ból głowy, nietypową wysypkę, uporczywe wymioty czy wyraźne pogorszenie stanu ogólnego. Takie objawy wymagają szybkiej diagnostyki.

U najmłodszych dzieci gorączkę trzeba mierzyć uważnie i obserwować zachowanie, karmienie oraz liczbę mokrych pieluch. Zobacz, kiedy gorączka u niemowlaka wymaga kontaktu z lekarzem.

Co dzieje się po ustaniu drgawek?

Po napadzie dziecko może przez pewien czas spać, być marudne albo wyglądać na zdezorientowane. Pozostań przy nim, kontroluj oddech i ułożenie ciała. Jeśli zasypia, nie układaj go na plecach bez nadzoru. Bezpieczniej pozostawić je na boku, szczególnie gdy jest osłabione lub ma odruch wymiotny.

Gdy dziecko w pełni odzyska kontakt, będzie przytomne i będzie normalnie połykać, możesz podawać płyny małymi porcjami. Przyda się bidon dla dziecka, jeśli ułatwia spokojne popijanie, ale nie zmuszaj dziecka do picia od razu po napadzie.

Leki przeciwgorączkowe mogą poprawić komfort podczas infekcji, jednak nie dają pewnej ochrony przed kolejnymi drgawkami. Stosuj je zgodnie z zaleceniem lekarza i informacją dla danego leku, a nie po to, by samodzielnie zapobiegać napadowi.

Drgawki proste i złożone: czym się różnią?

Drgawki gorączkowe proste są najczęstsze. Obejmują całe ciało, trwają krócej niż 15 minut i nie powtarzają się w ciągu 24 godzin. Mimo że zwykle mają łagodny przebieg, pierwszy taki napad powinien zostać oceniony przez lekarza.

Drgawki gorączkowe złożone mają przynajmniej jedną cechę wymagającą szerszej oceny: trwają 15 minut lub dłużej, dotyczą jednej części ciała albo wracają w ciągu 24 godzin. Lekarz może wtedy zdecydować o dalszej obserwacji lub diagnostyce, zależnie od objawów dziecka i przyczyny gorączki.

Czy drgawki gorączkowe mogą się powtórzyć?

Tak, u części dzieci drgawki gorączkowe pojawiają się ponownie przy kolejnej infekcji z gorączką. Nie oznacza to automatycznie padaczki. Drgawki gorączkowe a padaczka to dwie różne sytuacje: napad gorączkowy jest związany z podwyższoną temperaturą, natomiast padaczka wymaga odrębnego rozpoznania lekarskiego.

Powikłania po prostych drgawkach gorączkowych są rzadkie. Najważniejsze jest rozpoznanie infekcji, obserwacja dziecka oraz jasny plan działania na wypadek kolejnego napadu. Jeśli dziecko miało już drgawki, omów z pediatrą, jakie objawy powinny skłonić cię do natychmiastowego wezwania pomocy i jak postępować zgodnie z indywidualnymi zaleceniami.

Najczęściej zadawane pytania

Czy drgawki gorączkowe zawsze pojawiają się przy bardzo wysokiej temperaturze?

Nie. Napad może pojawić się również na początku infekcji, gdy rodzic nie zdążył jeszcze zauważyć gorączki. Sam odczyt temperatury nie pozwala przewidzieć, czy wystąpią drgawki.

Czy podczas drgawek dziecko może połknąć język?

Nie. Nie wkładaj do ust palców, łyżki ani żadnego innego przedmiotu. Takie działanie grozi urazem i utrudnieniem oddychania.

Czy senność po napadzie jest normalna?

Po drgawkach dziecko może być senne, rozdrażnione lub zdezorientowane. Obserwuj oddech i kontakt. Jeśli senność jest wyjątkowo głęboka, trwa długo albo dziecko trudno obudzić, wezwij pomoc.

Czy leki przeciwgorączkowe zapobiegają kolejnym drgawkom?

Mogą poprawić samopoczucie gorączkującego dziecka, ale nie dają pewnej ochrony przed kolejnym napadem. Lek stosuj zgodnie z zaleceniem lekarza i informacją dla konkretnego preparatu.

Czy drgawki gorączkowe oznaczają padaczkę?

Nie. Drgawki gorączkowe i padaczka nie są tym samym. Lekarz ocenia przebieg napadu, wiek dziecka oraz inne objawy i na tej podstawie decyduje, czy potrzebna jest dalsza diagnostyka.

Źródła

Najlepszy prezent dla niemowlaka

Do góry