Co jedzą biedronki? Poznajmy te małe owady

Na liściu siedzi mały czerwony chrząszcz, a obok pełza podłużne, ciemne stworzenie. Dziecko rozpoznaje biedronkę, lecz jej larwa może wyglądać zupełnie obco. Co je łączy? Między innymi apetyt: wiele biedronek i ich larw zjada mszyce. Nie znaczy to jednak, że każda biedronka ma identyczny jadłospis. Ta rodzina owadów jest bardziej różnorodna, niż sugeruje znany obrazek z siedmioma kropkami. Podpowiadamy, jak porozmawiać o jej pokarmie, rozpoznać kolejne etapy życia i przygotować obserwację, po której wszystkie owady zostają tam, gdzie je spotkaliście.
Spis treści
Podsumowanie:
- Jadłospis biedronki sprawdzaj z uwzględnieniem gatunku, zamiast zakładać, że wszystkie żywią się identycznie.
- Rozpoznawanie larwy i poczwarki pomaga zobaczyć więcej niż sam czerwony chrząszcz.
- Do obserwacji zostawcie owady na roślinie, a w domu pracujcie ze zdjęciami, modelami i rysunkami.
Co najczęściej jedzą biedronki i ich larwy?
Wiele znanych biedronek to drapieżniki polujące na drobne bezkręgowce, szczególnie mszyce. Dotyczy to również ich larw. Dlatego obecność biedronek na roślinie z mszycami nie jest przypadkowym spotkaniem dwóch zupełnie niezwiązanych mieszkańców ogrodu. Owady mogą znajdować tam pokarm, choć pojedynczy widok nie pokazuje jeszcze całego przebiegu polowania.
Dziecku wyjaśnij najpierw, czym jest mszyca: małym owadem żywiącym się sokami roślin. Na odpowiednio dużym zdjęciu można zauważyć grupę mszyc na pędzie. Potem pokaż biedronkę i jej larwę. Zamiast obiecywać dokładną liczbę zjedzonych owadów dziennie, porozmawiajcie o relacji: dla jednego zwierzęcia drugie stanowi pokarm.
Nie trzeba urządzać domowej stołówki dla złapanej biedronki. Pojemnik z przypadkowymi liśćmi i kroplą słodkiej wody nie odtwarza jej warunków życia. Jeśli owad znalazł się na waszym ubraniu, nie zmieniajcie tego w wielodniową hodowlę. Do poznawania jadłospisu wystarczą obserwacja rośliny, zdjęcia i sprawdzony opis danego gatunku.
Oszczędzaj w klubie 😎
🔥 -5% na pierwsze zamówienie
🔥 Każda złotówka to 1 punkt
🔥 30-dniowe prawo zwrotu
🔥 Tania dostawa

Czy wszystkie biedronki mają taki sam jadłospis?
Odpowiedź „biedronki jedzą mszyce” jest przydatnym początkiem, ale nie opisuje całej rodziny. Są w niej gatunki zjadające inne drobne organizmy, a także takie, które żywią się materiałem roślinnym lub grzybami. Nie dobieraj więc menu wyłącznie na podstawie czerwonego koloru i kilku kropek.
Także wygląd dorosłych biedronek bywa różny: spotyka się inne barwy i wzory niż znane czerwone pokrywy z czarnymi punktami. Samo liczenie plamek nie wystarczy, żeby rozstrzygnąć wszystkie wątpliwości związane z gatunkiem i pokarmem. Jeżeli chcecie nazwać konkretny okaz, porównajcie kilka cech na fotografiach, korzystając z dobrego atlasu lub materiałów przyrodniczych.
Przy stole można wykorzystać figurki zwierząt, zwłaszcza modele pokazujące cykle życia. Dziecko ogląda je bez pośpiechu i zestawia z ilustracją. Zabawka przedstawiająca innego owada nie staje się jednak biedronką przez samo ustawienie obok. Sprawdź podpis zestawu, a brakujący etap dorysujcie na osobnej kartce zamiast dopowiadać nieprawdziwą nazwę.
Jak rozpoznać larwę, poczwarkę i dorosłą biedronkę?
Biedronka przechodzi przeobrażenie zupełne: z jaja wykluwa się larwa, potem następuje stadium poczwarki, a z niej wychodzi dorosły owad. Poszczególne postacie wyglądają inaczej. Larwa nie jest po prostu mniejszą, okrągłą biedronką. Bywa wydłużona i ma wyraźnie widoczne nogi, dlatego nieprzygotowane dziecko może uznać ją za zupełnie inne stworzenie.
Poczwarka również nie przypomina aktywnego chrząszcza biegającego po liściu. Nie odrywajcie jej, żeby sprawdzić, czy jest „pusta”. Oglądanie nie powinno niszczyć miejsca, w którym przebiega rozwój. Można zrobić zdjęcie z rozsądnej odległości i porównać je później z opisanym materiałem, bez poruszania rośliną i dotykania owada.
Liczba kropek nie oznacza wieku biedronki. Dorosły chrząszcz nie dostaje nowej kropki w każde urodziny. Wzór jest cechą związaną z jego wyglądem, a nie kalendarzem. Tę informację łatwo zapamiętać przez rysunek: obok biedronki z określoną liczbą punktów dopiszcie „to wzór, nie licznik lat”.
Gdzie szukać biedronek z dzieckiem i jak je obserwować?
Wybierzcie roślinę, przy której można spokojnie stanąć bez wchodzenia w gęste krzewy. Dorosły sprawdza miejsce, a dziecko ogląda to, co znajduje się w zasięgu wzroku. Nie trzeba potrząsać gałązkami ani strząsać owadów na kartkę. Czasem uda się dostrzec biedronkę, czasem tylko mszyce albo pusty liść. Każdy z tych wyników można uczciwie zapisać.
Postawcie jedno pytanie na spacer: „Co znajduje się na tym samym pędzie?” lub „Czy widzimy dorosłego owada, czy larwę?”. Nie oczekujcie zobaczenia całego cyklu życia podczas jednego wyjścia. Kolejne etapy nie układają się na roślinie specjalnie dla obserwatora i mogą wymagać innego terminu oraz odpowiednich warunków.
Wśród zestawy małego odkrywcy szukaj pomocy odpowiednich do spokojnego przyglądania się, używanych zgodnie z instrukcją. Jeśli później dziecko zainteresuje się dużym powiększeniem, najpierw poznajcie budowę mikroskopu na przygotowanym materiale. Żywa biedronka nie jest preparatem do przyciskania szkiełkiem. Do terenowej obserwacji nie potrzebujecie sprzętu, który wymaga przeniesienia zwierzęcia do domu.
Jak odtworzyć cykl życia za pomocą modeli i własnych rysunków?
Przygotujcie cztery kartki: jaja, larwa, poczwarka i dorosła biedronka. Na każdej dziecko rysuje etap według opisanej fotografii. Potem układa obrazki w cykl i dodaje strzałki. Strzałka od dorosłej postaci do jaj oznacza kolejne pokolenie, a nie to, że ta sama dorosła biedronka zmienia się z powrotem w jajo.
Do opowiadania można dołączyć pluszaki, ale pozostawcie rysunki jako przyrodniczy punkt odniesienia. Miękka biedronka z uśmiechem jest bohaterką zabawy, nie dokładnym modelem larwy. Dziecko może wymyślić jej imię, a jednocześnie pokazać na kartce, jak naprawdę wygląda wcześniejsze stadium rozwoju.
Na zakończenie zapytaj: „Czego dowiedzieliśmy się o pokarmie, a czego jeszcze nie wiemy?”. Odpowiedź „wiele biedronek je mszyce, ale nie wszystkie gatunki jedzą to samo” jest pełniejsza niż jedno hasło. Zapiszcie ją obok cyklu. Przy następnym spacerze wrócicie do obserwacji, zamiast za każdym razem zaczynać od mitu o kropkach i wieku.
Najczęściej zadawane pytania
Co jedzą biedronki?
Wiele gatunków zjada mszyce i inne drobne organizmy. W rodzinie biedronkowatych są również gatunki o innym pokarmie, więc jadłospis zależy od gatunku.
Co jedzą larwy biedronki?
Larwy wielu drapieżnych biedronek także zjadają mszyce. Nie wyglądają jak miniaturowe dorosłe biedronki.
Czy kropki pokazują wiek biedronki?
Nie. Liczba kropek nie jest liczbą lat życia owada. Wzory służą do opisywania wyglądu, nie do obchodzenia jego urodzin.



























































